Powiat średzkim
Gminy w powiecie
Miasta w powiecie
Rejony chronione
Mszar Bogdaniec
Rezerwaty przyrody
fragment leśnego mszaru z licznym udziałem roślin chronionych oraz miejsc lęgowych ptaków wodno-błotnych
Dębno nad Wartą
Rezerwaty przyrody
stanowisko rzadkich zwierząt bezkręgowych ze ślimakiem (Ruthenica filogrona) i ślimakiem maskowcem (Isognoviastoma personatum)
Żerkowsko-Czeszewski Park Krajobrazowy
Parki krajobrazowe
Park położony jest w środkowej Wielkopolsce w dorzeczu rzeki Warty. Został powołany w celu ochrony bardzo ciekawych i cennych pod względem przyrodniczo - krajobrazowym i kulturowym terenów Wielkopolski. O niezwykłych walorach tego terenu stanowią m.in.: unikatowa rzeźba terenu, której najbardziej charakterystycznym elementem jest kulminacja Łysej Góry koło Żerkowa, występowanie rzadkich i chronionych gatunków roślin i zwierząt, bogate zbiorowiska roślinne oraz wartości kulturowe związane z bogatą przeszłością tego regionu. Urozmaicona rzeźba terenu jest wynikiem działalności lodowca. Na północy parku występuje wysoczyzna morenowa płaska i falista, z doliną rzeki Miłosławki i licznymi stawami rybnymi. Centralna część parku rozcięta jest pradoliną Warty, z wyraźnie wykształconymi terasami i starorzeczami. Dominującym elementem w południowej części parku jest Wał Żerkowski z wyniosłymi pagórami morenowymi - Łysą Górą (161 m n.p.m.) i Górą Żerkowską (155m n.p.m.), z których roztacza się wspaniały widok na tę część parku. Wał Żerkowski otoczony jest pradoliną Żerkowską, której dnem płynie rzeka Lutynia. Lasy zajmują ponad 1/3 powierzchni Parku. W południowej części parku dominują monokultury sosnowe, natomiast tzw. lasy czeszewskie w północnej części parku należą do najpiękniejszych i najbardziej interesujących obszarów leśnych Wielkopolski. To właśnie tutaj ustanowiono w 1907 roku pierwszy w Wielkopolsce rezerwat leśny. Lasy te porastają terasy pradoliny Warty i mają charakter zbliżiny do naturalnego. W drzewostanie występują jesiony, dęby, lipy, wiązy, brzozy w podszycie i runie wiele roślin chronionych. Najcenniejsze fragmenty Parku objęte są ochroną rezerwatową. Rezerwaty ,,Czeszewo i Lutynia chronią naturalny las łęgowy w dolinie Warty, Dwunastak - grąd niski, łęg i las mieszany, a rezerwat Dębno nad Wartą został utworzony w celu zachowania stanowisk rzadkich gatunków zwierząt bezkręgowych. Pojedyncze, cenne drzewa i inne twory przyrody chronione są jako pomniki przyrody. Na terenie Parku znajdują się również ostoje ptaków wodnych i błotnych m.in. czapli siwej, zimorodka, łabędzi, wielu gatunków kaczek, perkozy, łyski. Obok walorów przyrodniczych występują tu liczne wartości historyczno-pamiątkowe w postaci śladów osadnictwa oraz miejsc związanych z osobami wielkich twórców literatury polskiej: Adama Mickiewicza i Henryka Sienkiewicza.
Czeszewo
Rezerwaty przyrody
las łęgowy wiązowo-jesionowy w dolinie Warty
Lutynia
Rezerwaty przyrody
las łęgowy o cechach naturalnych
Dwunastak
Rezerwaty przyrody
fragment grądu niskiego, łęgu i lasu mieszanego o cechach naturalnych.
Czmoń
Rezerwaty przyrody
Żyzny las liściasty z wieloma gatunkami rzadkich roślin naczyniowych
Obszar Chronionego Krajobrazu Szwajcaria Żerkowska
Obszary chronionego krajobrazu
Obszar Chronionego Krajobrazu Szwajcaria Żerkowska znajduje się w północnej części woj. kaliskiego. Graniczy od północy z Żerkowsko-Czeszewskim Parkiem Krajobrazowym, a od wschodu z Nadwarciańskim PK i Pyzdrskim Obszarem Chronionego Krajobrazu. Wynosi się wysoko ponad przyległą do niego od północy doline Warty, a od wschodu i południa doline Lutyni. Kilkudziesięciometrowe wysokości względne, silne nachylenie krawędzi, rozcięcia erozyjne i parowy stwarzają krajobrazowa wydatną rzeźbę. Z najwyższych punktów Wzgórz Żerkowskich rozciąga się wspaniały widok na daleką okolicę, aż na drugą północną krawędź doliny Warty. Piękno okolic Żerkowa uzupełniają liczne lasy rozrzucone na wzgórzach i ich stokach. O niezwykłych walorach terenu decydują:- unikalna rzeźba terenu, której elementem najbardziej charakterystycznym jest wyniosły pagór morenowy z kulminacjami Łysej Góry i Góry Żerkowskiej o stromych stokach i wysokościach wzglednych powyżej 50 m .- szczególnie bogate i ciekawe zbiorowiska roślinne, których część objęta jest ochroną rezerwatową (Lutynia i Czeszewo).- wystepowanie rzadkich i chronionych gatunków roślin.- występowanie rzadkich gatunków fauny (rezerwat Dębno nad Wartą).- wartości kulturowe związane z bogatą historią tego rejonu.
Krajkowo
Rezerwaty przyrody
starorzecze Warty; miejsce lęgowe czapli siwej (Ardea cinerea) i kormorana czarnego (Phalacrocorax carbo)
Miranowo
Rezerwaty przyrody
naturalne zbiorowisko roslinności łąkowej z gatunkami o charakterze reliktowym
Łęgi Rogalińskie
Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe
Obszar podmokłych łąk z cennym starodrze4wiem dębowym - słynne Dęby Rogalińskie
Rezerwat Modrzewiowy w Noskowie
Rezerwaty przyrody
drzewostan sosnowy z udziałem modrzewia polskiego (Larix polonica)
Bodzewko
Rezerwaty przyrody
lipa drobnolistna (Tilia cordata) na naturalnym stanowisku
Goździk Siny w Grzybnie
Rezerwaty przyrody
stanowisko goździka sinego (Dianthus caesinus) na północnej granicy zasiegu; bór sosnowy na wydmie
Park Krajobrazowy im. Gen.Dezyderego Chłapowskiego
Parki krajobrazowe
Park , nazywany również Agroekologicznym, położony jest głównie na Równinie Kościańskiej i został utworzony w celu ochrony wzorcowego, ukształtowanego w XIX w. przez gospodarza tych ziem - Dezyderego Chłapowskiego, rolniczego krajobrazu kulturowego. Nowością wprowadzoną wówczas do krajobrazu rolniczego były pasowe zadrzewienia śródpolne oraz duża ilość drobnych zbiorników wodnych. To tutaj gen. Chłapowski, w swoim majątku w Turwi, uczestnik kampanii napoleońskich i powstania listopadowego, stworzył wzorowe gospodarstwo rolne, w którym kształcił młodych rolników, a w okolicy sadził pasy wiatrochronne, wzbogacające krajobraz i przyczyniające się do wzrostu plonów. Obecnie zardzewienia te, w dużej mierze zachowane, stanowią o wysokich wartościach przyrodniczych, krajobrazowych, naukowo-dydaktycznych i kulturowych parku. Rzeźba terenu parku jest monotonna, nieco urozmaicona tylko w południowo-wschodniej części, gdzie występują niewielkie pagórki ozowe, zahaczające o Pojezierze Krzywińskie. Największą część parku Żurawzajmują grunty orne (65%) lasy jedynie 15% a wody 1%. Na terenie parku znajdują się liczne zabytki, z których na uwagę zasługuje barokowy pałac Chłapowskich z połowy XVIII w. w Turwi oraz kościół gotycki z XVw. w Rąbinie, przy którym pochowany został gen. Chłapowski. Z ważniejszych obiektów przyrodniczych należy wymienić zabytkową aleję w Racocie składającą się z około 140 lip w wieku około 200 lat oraz park w Turwi oparty na naturalnym drzewostania mieszanym z chronioną śnieżycą wiosenną i kwitnącymi okazy bluszczu. Z kompleksami podmokłych łąk, starych torfianek, trzcinowisk i zakrzewień związane są miejsca gniazdowania ptaków wodno- błotnych, m.in. żurawia, bąka, wodniczki, remiza, rycyka.
