Gmina Stary Dzierzgoń

Rejony chronione

  • Jezioro Gaudy

    Rezerwaty przyrody

    miejsce lęgowe ptactwa wodnego

  • Obszar Chronionego Krajobrazu jeziora Dzierzgoń

    Obszary chronionego krajobrazu

    Obszar Chronionego Krajobrazu Jeziora Dzierzgoń łączy się z Obszarem Chronionego Krajobrazu Rzeki Liwy i ma powierzchnię 5630 ha, w tym użytki rolne - 51,3%, lasy i zakrzewienia - 23,5%, a wody powierzchniowe - 18,4%.Elementami krajobrazotwórczymi tego obszru są:- niecki jezior rynnowych Dzierzgoń i Balewskie wraz z ich okolicą;- dwa kompleksy leśne w części północnej obszaru między wsiami Krasna Łąka a Waplewo Wielkie;- tereny upraw rolniczych i użytków rolnych nad wymienionymi jeziorami.Jeziora leżą na dnie rynny polodowcowej. Niecki jezior mają strome i wysokie brzegi. W pobliżu jez. Balewskiego znajduje się kompleks leśny. Jezioro Dzierzgoń doskonale nadaje się do uprawiania żeglarstwa. Miejscowość Waplewo posiada zabytek historyczny w postaci pałacu Sierakowskich wraz z parkiem w stylu angielskim. Cały obszar ma walory przyrodnicze, krajobrazowe, kulturowe, historyczne i osadnicze.

  • Obszar Chronionego Krajobrazu rzeki Dzierzgoń

    Obszary chronionego krajobrazu

    Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Dzierzgoń obejmuje teren jej dorzecza o powierzchni 7197 ha, w tym użytki rolne - 68,9%, lasy i zakrzewienia - 21,3%, a wody powierzchniowe - 2,2%. Rzeka Dzierzgoń wpada do jeziora Dzierzgoń i leży w jego zlewni.Krajobraz ma charakter rolniczy, o czym decydują pola uprawne oraz użytki zielone, urozmaicone rynną polodowcową dolnego odcinka rzeki Dzierzgoń oraz lokalnymi rozcięciami erozyjnymi i niewielkim kompleksami leśnymi. Oprócz wartości przyrodniczych i krajobrazowych, teren posiada walory historyczne i kulturowe, m.in. dzięki miasteczku Dzierzgoń, z ruinami zameczku krzyżackiego.

  • Czerwica

    Rezerwaty przyrody

    wyspy na jeziorze; miejsce lęgowe kormorana czarnego (Phalacrocorax carbo)

  • Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego

    Parki krajobrazowe

    Krajobraz tego obszaru został ukształtowany przez lądolód fazy pomorskiej, zlodowacenia północnopolskiego, co znajduje odzwierciedlenie w zróżnicowaniu form rzeźby. Najważniejszym elementem morfologicznym krajobrazu są rynny i misy jeziorne oraz rozległe tereny sandrowe - w północnej części Parku o urozmaiconej, pagórkowatej rzeźbie, a w części południowej - o charakterze równinnym. Wschodnią granicę Parku stanowi rynna jeziora Jeziorak, wcięta w teren na głębokość kilkunastu metrów, zachodnia granica przebiega wzdłuż ciągu obniżeń jeziornych i pojeziernych górnego dorzecza Liwy i Osy.Sieć hydrograficzna Parku jest bardzo silnie rozbudowana i w dużej mierze decyduje o atrakcyjności tego terenu. Głównym jej elementem są jeziora, w większości przepływowe, z których największe to Jeziorak o pow. 3460 ha i bardzo urozmaiconej linii brzegowej. Cieki mają na ogół małe przepływy. Występują także obszary bezodpływowe. Szata roślinna Parku zarówno pod względem florystycznym jak i fitosocjologicznym jest bogata i reprezentuje wysoki stopień naturalności. Głównym jej składnikiem są zbiorowiska leśne ( lasy stanowią 62% pow. Parku), znaczny jest udział roślinności wodnej, mniejszy - bagienno-torfowiskowej , łąkowej i synantropijnej. Lasy Iławskie na niewielkim odcinku łączą się z Lasami Taborskimi, z którymi kiedyś stanowiły całość. Porastają środkową i zachodnią część Parku. Są to głównie drzewostany mieszane, choć spotyka się również jednogatunkowe lasy bukowe i lite bory sosnowe. Bardzo ciekawa i bogata jest roślinność związana ze środowiskiem wilgotnym i wodnym. Są to olsy, łęgi, bory bagienne, łozowiska, torfowiska i roślinność bagienna. Wyodrębniono 130 gatunków roślin związanych z jeziorami, a także 27 gatunków roślin rzadkich i ginących jak: olsza szara, wierzba rokita, bażyna czarna, żurawina okrągłolistna.Różnorodność siedlisk powoduje duże bogactwo fauny. Na terenie Parku występuje 147 gatunków zwierząt chronionych: 8 gatunków owadów, 6 gatunków płazów, 4 gatunki gadów, 5 gatunków ssaków, 116 gatunków ptaków. Osiemnaście gatunków żyjących w Parku znajduje się na krajowej liście zwierząt zagrożonych wyginięciem, a dwa - bielik i orlik krzykliwy - na światowej liście zwierząt zagrożonych wyginięciem. Teren ten jest miejscem lęgów wielu ptaków chronionych. Są tu kolonie kormoranów, czapli oraz noclegowiska dla kilku tysięcy żurawi. Z rzadkich gatunków ptaków należy wymienić również rybołowa, bielika, orlika krzykliwego, gągoła, siniaka, bąka, kropiatkę i zielonkę. Ze względu na bogactwo ptaków, teren Parku został zakwalifikowany jako ostoja ptaków o randze europejskiej. W lasach Parku żyje również wiele ssaków drapieżnych, m.in. ryś, wilk i wydra.Obszar objęty Parkiem jest bardzo atrakcyjny turystycznie, tak ze względu na walory przyrodniczo-krajobrazowe, jak i dzięki obecności wielu zabytków kultury materialnej jak np.: zespół pałacowy w Kamieńcu, zamek gotycki w Szymbarku, pałac barokowy z Parkiem w Januszewie i inne.W granicach Parku istnieją trzy rezerwaty: leśny, wodno - torfowiskowy i ornitologiczny, a pięć rezerwatów jest projektowanych. Jest tu także 29 obiektów uznanych za pomniki przyrody - głównie pojedyncze drzewa, aleje, i głazy narzutowe.Z zabytków kultury materialnej na uwagę zasługują zabytki budownictwa drewnianego - głównie chałupy wiejskie, a także kapliczki, krzyże przydrożne, młyny wodne.

  • Jasne

    Rezerwaty przyrody

    Oligotroficzne jezioro Jasne

  • Jezioro Liwieniec

    Rezerwaty przyrody

    miejsce gnieżdżenia się wielu gatunków ptaków z łabędziem niemym (Cygnus olor) i mewą śmieszką (Larus ridibundus)

  • Zielony Mechacz

    Rezerwaty przyrody

    Malina moroszka (Rubus chamaemorus) na torfowisku wysokim.

  • Obszar Chronionego Krajobrazu rzeki Liwy

    Obszary chronionego krajobrazu

    Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Liwy obejmuje teren przyrzecza o powierzchni 9841 ha, w tym użytki rolne - 36%, lasy i zakrzewienia 52,6%, a wody powierzchniowe 3,3%. Są to głównie tereny leśne o siedliskach lasu świeżego, wilgotnego, a czasem boru mieszanego. Dorzecze Liwy od źródła do wsi Kamieniec jest częścią Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego, a poniżej - rzeka wpada do Bagna Bronowskiego. W okolicy Prabut Liwa wpada do jeziora Dzierzgoń, a potem do jeziora Liwieniec - rezerwatu ornitologicznego chroniącego ostoję lęgową ptactwa wodno-błotnego. Następnie rzeka płynie przez tereny leśne w głęboko wciętej dolinie, z licznymi zakolami.

  • Obszar Chronionego Krajobrazu Kanału Elbląskiego

    Obszary chronionego krajobrazu

    Obszar Chronionego Krajobrazu Kanału Elbląskiego pełni funkcję strefy ochronnej kanału o wybitnych walorach kulturowych. Kanał o długości 212 km stanowi zabytek o randze światowej ze względu na unikatowość zastosowanych rozwiązań technicznych, które są obecnie ogromną atrakcją turystyczną. Powierzchnia obszaru wynosi 2573 ha, w tym użytki rolne - 65,9%, lasy i zadrzewienia - 23,7%, a wody powierzchniowe - 2,2%.