Gmina Dzierzgoń
Miejscowości w gminie
Rejony chronione
Obszar Chronionego Krajobrazu rzeki Dzierzgoń
Obszary chronionego krajobrazu
Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Dzierzgoń obejmuje teren jej dorzecza o powierzchni 7197 ha, w tym użytki rolne - 68,9%, lasy i zakrzewienia - 21,3%, a wody powierzchniowe - 2,2%. Rzeka Dzierzgoń wpada do jeziora Dzierzgoń i leży w jego zlewni.Krajobraz ma charakter rolniczy, o czym decydują pola uprawne oraz użytki zielone, urozmaicone rynną polodowcową dolnego odcinka rzeki Dzierzgoń oraz lokalnymi rozcięciami erozyjnymi i niewielkim kompleksami leśnymi. Oprócz wartości przyrodniczych i krajobrazowych, teren posiada walory historyczne i kulturowe, m.in. dzięki miasteczku Dzierzgoń, z ruinami zameczku krzyżackiego.
Obszar Chronionego Krajobrazu jeziora Dzierzgoń
Obszary chronionego krajobrazu
Obszar Chronionego Krajobrazu Jeziora Dzierzgoń łączy się z Obszarem Chronionego Krajobrazu Rzeki Liwy i ma powierzchnię 5630 ha, w tym użytki rolne - 51,3%, lasy i zakrzewienia - 23,5%, a wody powierzchniowe - 18,4%.Elementami krajobrazotwórczymi tego obszru są:- niecki jezior rynnowych Dzierzgoń i Balewskie wraz z ich okolicą;- dwa kompleksy leśne w części północnej obszaru między wsiami Krasna Łąka a Waplewo Wielkie;- tereny upraw rolniczych i użytków rolnych nad wymienionymi jeziorami.Jeziora leżą na dnie rynny polodowcowej. Niecki jezior mają strome i wysokie brzegi. W pobliżu jez. Balewskiego znajduje się kompleks leśny. Jezioro Dzierzgoń doskonale nadaje się do uprawiania żeglarstwa. Miejscowość Waplewo posiada zabytek historyczny w postaci pałacu Sierakowskich wraz z parkiem w stylu angielskim. Cały obszar ma walory przyrodnicze, krajobrazowe, kulturowe, historyczne i osadnicze.
Jezioro Gaudy
Rezerwaty przyrody
miejsce lęgowe ptactwa wodnego
Obszar Chronionego Krajobrazu Jeziora Druzno
Obszary chronionego krajobrazu
Obszar Chronionego Krajobrazu Jeziora Druzno obejmuje tereny wokół jeziora Druzno - o powierzchni ogólnej 9795 ha, w tym - żytki rolne 57,4%, zadrzewienia i zakrzewienia - 7,1%, a wody powierzchniowe - 18,5%. W znacznej części są to tereny depresyjne. Przyjmuje się, że ich powierzchnia wynosi 18 100 ha, a najniżej położony punkt znajduje się w rejonie wsi Raczki Elbląskie w gminie Elbląg. Jezioro Druzno stanowi relikt dawnej wypłycającej się zatoki morskiej. Jego zwierciadło jest położone poniżej poziomu morza. Jezioro ma powierzchnię 3021 ha, ale intensywnie zarasta, dlatego prawie połowę stanowią trzęsawiska, trzcinowiska i bagna, miejscami zakrzaczone lub zadrzewione olszyną. Nie jest to zbyt głęboki zbiornik (średnio 1,25 m, max - 2,5 m), o zmiennym poziomie wód. Jego bogata roślinność przybrzeżna stwarza dogodne warunki dla ptactwa wodno-błotnego. Latem na jeziorze lub w jego sąsiedztwie przebywa ok. 150 gatunków ptaków, a wiosną i jesienią pojawia się wiele gatunków przelotnych. Wszystko to zadecydowało o uznaniu jeziora w 1967 za rezerwat ornitologiczny, spełniającykryteria ochrony w ramach konwencji Ramsar.
Jezioro Drużno
Rezerwaty przyrody
Miejsce lęgowe ptactwa wodnego i błotnego.
Obszar Chronionego Krajobrazu Kanału Elbląskiego
Obszary chronionego krajobrazu
Obszar Chronionego Krajobrazu Kanału Elbląskiego pełni funkcję strefy ochronnej kanału o wybitnych walorach kulturowych. Kanał o długości 212 km stanowi zabytek o randze światowej ze względu na unikatowość zastosowanych rozwiązań technicznych, które są obecnie ogromną atrakcją turystyczną. Powierzchnia obszaru wynosi 2573 ha, w tym użytki rolne - 65,9%, lasy i zadrzewienia - 23,7%, a wody powierzchniowe - 2,2%.
Zielony Mechacz
Rezerwaty przyrody
Malina moroszka (Rubus chamaemorus) na torfowisku wysokim.
Jezioro Liwieniec
Rezerwaty przyrody
miejsce gnieżdżenia się wielu gatunków ptaków z łabędziem niemym (Cygnus olor) i mewą śmieszką (Larus ridibundus)
Czerwica
Rezerwaty przyrody
wyspy na jeziorze; miejsce lęgowe kormorana czarnego (Phalacrocorax carbo)
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego
Parki krajobrazowe
Krajobraz tego obszaru został ukształtowany przez lądolód fazy pomorskiej, zlodowacenia północnopolskiego, co znajduje odzwierciedlenie w zróżnicowaniu form rzeźby. Najważniejszym elementem morfologicznym krajobrazu są rynny i misy jeziorne oraz rozległe tereny sandrowe - w północnej części Parku o urozmaiconej, pagórkowatej rzeźbie, a w części południowej - o charakterze równinnym. Wschodnią granicę Parku stanowi rynna jeziora Jeziorak, wcięta w teren na głębokość kilkunastu metrów, zachodnia granica przebiega wzdłuż ciągu obniżeń jeziornych i pojeziernych górnego dorzecza Liwy i Osy.Sieć hydrograficzna Parku jest bardzo silnie rozbudowana i w dużej mierze decyduje o atrakcyjności tego terenu. Głównym jej elementem są jeziora, w większości przepływowe, z których największe to Jeziorak o pow. 3460 ha i bardzo urozmaiconej linii brzegowej. Cieki mają na ogół małe przepływy. Występują także obszary bezodpływowe. Szata roślinna Parku zarówno pod względem florystycznym jak i fitosocjologicznym jest bogata i reprezentuje wysoki stopień naturalności. Głównym jej składnikiem są zbiorowiska leśne ( lasy stanowią 62% pow. Parku), znaczny jest udział roślinności wodnej, mniejszy - bagienno-torfowiskowej , łąkowej i synantropijnej. Lasy Iławskie na niewielkim odcinku łączą się z Lasami Taborskimi, z którymi kiedyś stanowiły całość. Porastają środkową i zachodnią część Parku. Są to głównie drzewostany mieszane, choć spotyka się również jednogatunkowe lasy bukowe i lite bory sosnowe. Bardzo ciekawa i bogata jest roślinność związana ze środowiskiem wilgotnym i wodnym. Są to olsy, łęgi, bory bagienne, łozowiska, torfowiska i roślinność bagienna. Wyodrębniono 130 gatunków roślin związanych z jeziorami, a także 27 gatunków roślin rzadkich i ginących jak: olsza szara, wierzba rokita, bażyna czarna, żurawina okrągłolistna.Różnorodność siedlisk powoduje duże bogactwo fauny. Na terenie Parku występuje 147 gatunków zwierząt chronionych: 8 gatunków owadów, 6 gatunków płazów, 4 gatunki gadów, 5 gatunków ssaków, 116 gatunków ptaków. Osiemnaście gatunków żyjących w Parku znajduje się na krajowej liście zwierząt zagrożonych wyginięciem, a dwa - bielik i orlik krzykliwy - na światowej liście zwierząt zagrożonych wyginięciem. Teren ten jest miejscem lęgów wielu ptaków chronionych. Są tu kolonie kormoranów, czapli oraz noclegowiska dla kilku tysięcy żurawi. Z rzadkich gatunków ptaków należy wymienić również rybołowa, bielika, orlika krzykliwego, gągoła, siniaka, bąka, kropiatkę i zielonkę. Ze względu na bogactwo ptaków, teren Parku został zakwalifikowany jako ostoja ptaków o randze europejskiej. W lasach Parku żyje również wiele ssaków drapieżnych, m.in. ryś, wilk i wydra.Obszar objęty Parkiem jest bardzo atrakcyjny turystycznie, tak ze względu na walory przyrodniczo-krajobrazowe, jak i dzięki obecności wielu zabytków kultury materialnej jak np.: zespół pałacowy w Kamieńcu, zamek gotycki w Szymbarku, pałac barokowy z Parkiem w Januszewie i inne.W granicach Parku istnieją trzy rezerwaty: leśny, wodno - torfowiskowy i ornitologiczny, a pięć rezerwatów jest projektowanych. Jest tu także 29 obiektów uznanych za pomniki przyrody - głównie pojedyncze drzewa, aleje, i głazy narzutowe.Z zabytków kultury materialnej na uwagę zasługują zabytki budownictwa drewnianego - głównie chałupy wiejskie, a także kapliczki, krzyże przydrożne, młyny wodne.
