Gmina Lipusz
Miejscowości w gminie
Rejony chronione
Lipuski Obszar Chronionego Krajobrazu
Obszary chronionego krajobrazu
Lipuski Obszar Chronionego Krajobrazu zajmuje tereny leśne i dolinę Wdy, położone na zachód i północny zachód od Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. Większość powierzchni zajmują pola sandrowe porośnięte lasem sosnowym. Rzeźbę terenu urozmaicają ciągi moren czołowych i dennych, a przede wszystkim układ rynien w rejonie Lipusza. Liczne są jeziora wytopiskowe i rynnowe. Przepływająca przez ten obszar rzeka Wda oraz jej dopływ Trzebiocha, są rzekami czystymi i miejscem tarła troci wdzydzkiej. Powierzchnia wynosi 171.48 km2.
Czapliniec w Wierzysku
Rezerwaty przyrody
bór sosnowy; miejsca lęgowe czapli siwej (Ardea cinerea) - obszar proponowany do sieci Natura 2000.
Strzelnica
Rezerwaty przyrody
las mieszany z udziałem starych dębów (Quercus sp.) buków (Fagus silvatica) sosen (Pinus silvestris) lip (Tilia sp.) i innych drzew
Wdzydzki Park Krajobrazowy
Parki krajobrazowe
Park powstał na Pojezierzu Południowopomorskim w mezoregionie Bory Tucholskie. Obejmuje swoimi granicami obszar Jeziora Wdzydze, okolicznych jezior i rzek oraz tereny leśne stanowiące północno-zachodnią część Borów Tucholskich.Morfologię tego terenu ukształtowało ostatnie zlodowacenie bałtyckie, a dominującym elementem rzeźby są pola sandrowe powstałe w przeszłości z piasków naniesionych przez wody wypływające spod lodowca oraz rynny polodowcowe wypełnione przez wody jezior. Największą atrakcją Parku jest kompleks jeziorny składający się z Jeziora Wdzydze, należącego do największych i najpiękniejszych jezior w Polsce oraz jezior: Jelenie, Gołuń, Rodolne i Słupinko.Dużą część powierzchni Parku (63%) zajmują kompleksy leśne. Mimo iż w wyniku wyrębu bezpowrotnie straciły one dawny puszczański charakter, nadal zaliczane są do najcenniejszych i najciekawszych w północnej Polsce. Obecnie dominują w nich siedliska boru suchego i boru świeżego. Głównym gatunkiem w drzewostanie jest sosna z niewielką domieszką brzozy, która zajmuje 99% ogólnej powierzchni leśnej. Nieliczne obecnie drzewostany mieszane i liściaste porastają gleby gliniaste i mają większy udział dębu i buka.Świat zwierzęcy Parku jest bogaty. Lasy stanowią schronienie dla licznych, dużych ssaków - jeleni, saren, dzików, lisów, a także kun, zajęcy i łasic. Występują rzadkie gatunki ptaków - puchacz, orzeł bielik, sokół wędrowny, żuraw, głuszec. Do osobliwości faunistycznych Parku należy zaliczyć żółwia błotnego oraz rzadko spotykaną odmianę troci osiadłej występującej w wodach jeziora Wdzydze. Ponadto w wodach jezior żyją inne gatunki ryb jak: sieja, sielawa, leszcz, lin, szczupak i inne.Obszar Parku jest bogaty w zabytki kultury materialnej. W starej wsi rybackiej - Wdzydze Kiszewskie, znajduje się ciekawe muzeum Chata Kaszubska. Projektowano również utworzenie w okolicach jeziora Gołuń, Kaszubskiego Parku Etnograficznego, w którym byłyby wyeksponowane zabytkowe chaty gburskie podcieniowe i bezpodcieniowe, budynki gospodarcze, młyny wodne i różnorodne dawne sprzęty.
Gowidliński Obszar Chronionego Krajobrazu
Obszary chronionego krajobrazu
Gowidliński Obszar Chronionego Krajobrazu charakteryzuje się silnie rozbudowaną siecią hydrograficzną z licznymi jeziorami w tym lobeliowymi (Miemino, Długie i inne). Jeziora Gowidlińskie i Mausz należą do większych na Pojezierzu Kaszubskim.
Jezioro Cechyńskie Małe
Rezerwaty przyrody
jezioro lobeliowe z reliktową roślinnością
Bukowa Góra nad Pysznem
Rezerwaty przyrody
las z drzewostanem bukowym
Las nad Jeziorem Mądrzechowskim
Rezerwaty przyrody
Zbiorowisko naturalnych grądów i łęgów porastających liczne jary i wąwozy
Północny Obszar Chronionego Krajobrazu - część zachodnia
Obszary chronionego krajobrazu
Północny Obszar Chronionego Krajobrazu - część zachodnia, znajduje się na obszarze Równiny Charzykowskiej. Jest to równina sandrowa, porozcinana obniżeniami wytopiskowymi i dolinami rzek. Typowym elementem krajobrazu są wąskie i długie, o stromych zboczach jeziora rynnowe. Zwarte kompleksy leśne porastają piaski sandrowe. Składają się głównie z monokultury sosnowej typu czernicowego z domieszką brzozy brodawkowatej, dębu szypułkowego i osiki.
Jezioro Głęboczko
Rezerwaty przyrody
jezioro typu lobeliowego z lobelią jeziorną (Lobelia Dortmanna)
