Powiat wysokomazowiecki

Miasta w powiecie

Rejony chronione

  • Grabówka

    Rezerwaty przyrody

    Wielogatunkowy las liściasty o wysokim stopniu naturalności.

  • Wielki Dział

    Rezerwaty przyrody

    Największy w dolinie Narwi kompleks lasów łęgowych wraz z pomnikowymi drzewami.

  • Bagno Wizna I

    Rezerwaty przyrody

    Torfowisko niskie w Kotlinie Biebrzańskiej z miodokwiatem krzyżowym (Herminium monorhis).

  • Narwiański Park Narodowy

    Parki narodowe

    Narwiański Park Narodowy powstał na bazie istniejącego wcześniej parku krajobrazowego i objął ochroną bagienną dolinę Narwi, od Suraża do Rzędzian.Podstawowym walorem przyrodniczym Parku jest bagienna dolina Narwi wraz z unikatowym systemem rozlewisk rzecznych o naturalnym charakterze siedlisk i krajobrazu. Ze względu na specyfikę ekosystemu, wynikającą z mocno rozwiniętej sieci rzecznej, dolina Narwi nazywana jest Polską Amazonią i jest osobliwością przyrodniczą na skalę europejską. Dolina Narwi w granicach Parku ma przebieg południkowy, wije się zakolami i przecina wzniesienia moreny czołowej tworząc odcinki przełomowe. Pomiędzy przełomami dolina rozszerza się tworząc rozległe, mocno zabagnione baseny. Rzeka tworzy tutaj bogatą sieć koryt zajmujących na niektórych odcinkach całą szerokość doliny. Zatorfione podłoże oraz powolny nurt rzeki uwarunkowany małym spadkiem terenu spowodowały piętrzenie wód, nadając dolinie charakter środowiska wodno-bagiennego. Swoisty układ stosunków hydrologicznych spowodował wytworzenie się specyficznej szaty roślinnej. Wśród wyróżnionych na terenie Parku 46 zespołów, najliczniej reprezentowana jest roślinność wodna i szuwarowa (33 zespoły).Występuje tutaj 13 gatunków roślin bagiennych, podlegających ochronie prawnej. Są to kosaciec syberyjski, grążel żółty, lilia wodna, storczyk krwisty i szerokolistny, wielosił błękitny, goździk pyszny, widłak jałowcowaty, goździsty i spłaszczony, podkolan biały, arnika górska, pomocnik baldaszkowaty. Ważnym elementem roślinności bagiennej są również licznie występujące w dolinie rośliny lecznicze. Wielkim walorem Narwiańskiego Parku Narodowego jest ornitofauna. Naliczono w granicach Parku 154 gatunki ptaków lęgowych. W dolinie gnieżdżą się ptaki typowe dla terenów podmokłych, których bytowanie, w związku z regulacją większości europejskich rzek, jest mocno zagrożone. Występują tu takie gatunki jak Świstun, rożeniec, dubelt, batalion, zielonka, wodniczka. Dużą liczebność wykazują ptaki rzadko spotykane w innych regionach kraju jak: rokitniczka, brzęczka, rybitwa czarna, wodnik, kropiatka, błotniak stawowy, zielonka, podróżniczek, bąk. Dolina Narwi jest również ważnym miejscem odpoczynku i żerowania ptaków przelotnych, zwłaszcza w okresie przelotów wiosennych.Na terenie Parku występują 34 gatunki ssaków, z których dwa - wydra i bóbr, są gatunkami zagrożonymi, ujętymi w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt. Bóbr, który pojawił się nad Narwią pod koniec lat 70-tych, obecnie występuje w liczbie około 260 osobników. Spośród dużych ssaków na uwagę zasługuje łoś, występujący w liczbie kilkunastu osobników.

  • Koryciny

    Rezerwaty przyrody

    Starodrzew dębowy w ciepłolubnym grądzie.

  • Łomżyński Park Krajobrazowy Doliny Narwi

    Parki krajobrazowe

    Park obejmuje swymi granicami dwunastokilometrowy odcinek doliny Narwi, pomiędzy Łomżą a Gacią oraz przylegające do doliny rzeki fragmenty Wysoczyzny Kolneńskiej (od północnego wschodu) i Międzyrzecza Łomżyńskiego (od południowego zachodu).Teren Parku charakteryzuje urozmaicona rzeźba. Dolina Narwi, zwężona do 1,5-2km, obramowana jest stromymi stokami wzniesień morenowych, wznoszących się na 40-50 m ponad poziom rzeki. Stoki te mają również silnie zróżnicowaną rzeźbę, z misami i niszami wytopiskowymi oraz głęboko wciętymi dolinami o różnych kształtach. Dno doliny jest płaskie, o niewielkim spadku, wyścielone piaskiem rzecznym, mułem i torfami. Rzeka ma liczne zakola i starorzecza, i z silnie meandrującymi dopływami tworzy skomplikowaną, bogatą sieć hydrograficzną, co w dużym stopniu wpłynęło na wykształcenie się różnorodnych siedlisk roślinnych. Dodatkowym elementem kształtowania szaty roślinnej są wiosenne zalewy, najintensywniejsze właśnie na zwężonym odcinku doliny w granicach Parku.Różnorodność siedlisk jest wielka. W zacisznych starorzeczach występuje na powierzchniach wód zespół rzęsy i spirodeli wielokorzeniowej, żabiścieku pływającego, grążela żółtego i grzybieni białych, w starorzeczach starych i zatorfionych - zespoły szuwarowe. Miejsca wyniesione, do których nie sięgają zalewy, zajmują zespoły murawowe, a na obrzeżach doliny, w miejscach wysięku wód występują łęgi jesionowo-wiązowe i łęgi jesionowo-olszowe. W lasach występujących na wierzchowinach dominuje grąd miodownikowy, a na stromych stokach grądy i dąbrowy świetliste. Wśród roślin naczyniowych, 22 występujące tu gatunki podlegają ochronie prawnej. Są to: widłak jałowcowaty, goździk piaskowy, zawilec wielkokwiatowy, grążel żółty, lilia złotogłów i inne.Wśród zwierząt najliczniej występują ptaki (178 gat.), m.in. bąk, bączek, płaskonos, żuraw, bielik, orlik krzykliwy. Z dużych zwierząt w granicach Parku występuje tylko łoś, bardzo liczne są za to drobne ssaki z rodziny łasicowatych - gronostaje i łasice oraz ssaki związane z wodami, tj. bóbr, wydra i norka. Stwierdzono również występowanie 6 gatunków nietoperzy.

  • Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Bugu i Nurca

    Obszary chronionego krajobrazu

    Dolina Bugu i Nurca położona jest w południowej części województwa i obejmuje ujściowy fragment doliny Nurca poniżej Ciechanowca oraz północną częśc doliny Bugu od granicy województwa po miejscowość Nur.Tereny te zachowały niezmieniony charakter stanowiący o ich dużej wartości przyrodniczej. Na północnych krańcach obszaru leży Ciechanowiec z zabytkowym kościołem oraz muzeum rolnictwa i skansenem.

  • Sterdyń

    Rezerwaty przyrody

    Wielogatunkowy las mieszany z rzadkimi gatunkami roślin w runie.

  • Biele

    Rezerwaty przyrody

    Bogate stanowiska pełnika europejskiego (Trollius europaeus) oraz innych chronionych i rzadkich roślin

  • Kalinowo

    Rezerwaty przyrody

    Las grądowy o charakterze naturalnym na zboczu doliny Narwi; w drzewostanie stare lipy (Tilia sp.).

  • Szelągówka

    Rezerwaty przyrody

    bór sosnowy o charakterze naturalnym na obszarze wydmowym

  • Bojarski Grąd

    Rezerwaty przyrody

    obszar lasu i łąk na zwydmieniu śródłąkowym stanowiącym wartościowy obiekt geobotaniczny

  • Rycerski Kierz

    Rezerwaty przyrody

    Zbiorowisko grądu czyśćcowego oraz fragmentu dąbrowy świetlistej.

  • Dębowe Góry

    Rezerwaty przyrody

    Ochrona cennych zespołów leśnych dąbrowy świetlistej z dębem bezszypułkowym.

  • Kulikówka

    Rezerwaty przyrody

    Fragmenty łęgów w Puszczy Knyszyńskiej ze stanowiskami pióropusznika strusiego (Matteucia struthiopteris).