Gmina Wiżajny

Rejony chronione

  • Uroczysko Kramnik

    Rezerwaty przyrody

    Torfowisko z rzadkimi i reliktowymi gatunkami roślin.

  • Głazowisko Łopuchowskie

    Rezerwaty przyrody

    Las, łąki i pastwiska z nagromadzonymi głazami narzutowymi.

  • Struga Żytkiejmska

    Rezerwaty przyrody

    Fragment Puszczy Rominckiej ze stanowiskami rzadkich gatunków fauny i flory.

  • Suwalski Park Krajobrazowy

    Parki krajobrazowe

    Suwalski Park Krajobrazowy był pierwszym obiektem chronionym tego typu, powołanym w Polsce. Został utworzony w celu zachowania unikalnego, młodoglacjalnego krajobrazu północno-wschodniej Polski, rozpościerającego się wokół jeziora Hańcza.W granicach Parku znajduje się fragment Pojezierza Wschodniosuwalskiego, będącego częścią Pojezierza Litewskiego. Współczesna rzeźba terenu, która jest największym walorem Parku, została ukształtowana w okresie ostatniego zlodowacenia bałtyckiego. W wyniku działalności lodowca powstały różnorodne jej formy: wysokie wzgórza morenowe poprzedzielane głębokimi dolinami rzecznymi, rynny polodowcowe wypełnione wodami jezior, drumliny, ozy, wzgórza kemowe oraz głazowiska. Różnica wysokości względnej w granicach Parku dochodzi do 130 m, choć najwyższe wzniesienia Suwalszczyzny - Góra Rowelska (299 m n.p.m.) i Krzemieniucha (289 m n.p.m.), znajdują się poza jego granicami. Wschodnia część Parku, nazywana Zagłębieniem Szeszupy, jest rozległą kotliną o bardzo urozmaiconym jeziorami, wzgórzami i torfowiskami dnie. W zachodniej części, wyraźnie oddzielonej wysoczyznami Hańczy i Dzierwan, głównym elementem rzeźby jest głęboka rynna z najgłębszym w Polsce Jeziorem Hańcza (108,5 m) - rezerwatem przyrody. Ciekawym elementem krajobrazu Parku są skupiska głazów narzutowych, z których niektóre chronione są w rezerwatach (Bachanowo i Łopuchowskie) oraz jako pomniki przyrody.Liczne malownicze jeziora, źródła oraz wijące się rzeki i strumienie nadają obszarowi Parku swoisty, niepowtarzalny charakter. Cały teren leży w dorzeczu Niemna, w zlewni Czarnej Hańczy, Szeszupy i Pregoły. Największą rzeką Parku jest Czarna Hańcza, przepływająca przez Jezioro Hańcza. Płynie ona szybkim, rwącym nurtem, głęboką i wąską doliną o dużym spadku. Pregoła ma odmienny charakter, płynie powolnym nurtem dnem rozległej doliny. Do obu rzek wpływa wiele strumieni, odprowadzających wodę z licznych torfowisk oraz jezior. W granicach Parku znajdują się 22 jeziora o powierzchni większej od 1 ha. Szata roślinna Parku jest silnie przekształcona, tylko niektóre zespoły roślin na torfowiskach w dolinie Czarnej Hańczy zachowały swój naturalny charakter. Teren Parku został w ciągu wieków gospodarowania człowieka mocno wylesiony i obecnie lasy zajmują tylko około 20% jego powierzchni. Występują one głównie w północnej części i są to przede wszystkim leszczynowo-świerkowe lasy mieszane o bogatym runie oraz sosnowo-świerkowe bory mieszane. W dnach dolin miejscami zachowały się olsy i łęgi olchowe a na stokach - grądy. Ciekawe są zbiorowiska trawiaste jak np.: zespół szczotlichy siwej, kostrzewy owczej, zespół suchej łąki pienińskiej czy wilgotnej łąki ostrożeniowej. Na terenie Parku występują również torfowiska niskie, przejściowe i wysokie, a na nasłonecznionych zboczach zespoły roślin kserotermicznych. Mimo dużego przekształcenia szata roślinna jest bogata. Występuje tu wiele rzadkich gatunków roślin borealnych i reliktów polodowcowych jak rzadkie gatunki turzyc, rosiczek, storczyków, bagnica torfowa, dziewięciornik błotny, siedmiopalecznik błotny. Dużą osobliwością są tzw. wiszące torfowiska, które powstały na obszarach źródliskowych na stromych zboczach nad jeziorem Jaczno, z takimi roślinami jak skrzyp olbrzymi, manna gajowa, miesięcznica trwała, czatrwa pośrednia.W lasach żyje kilkadziesiąt gatunków ssaków, z których wiele objętych jest ochroną np. bobry, wydry, jeże, łasice, ryjówki, nietoperze. Występują również jelenie, dziki, borsuki, jenoty, lisy i sporadycznie łosie. Bogata jest również awifauna - stwierdzono obecność 130 gatunków ptaków. Z gadów spotyka się jaszczurki zwinki, padalce zaskrońce i żmije zygzakowate. W wodach rzek i jezior żyje sielawa, sieja, pstrąg potokowy, troć jeziorowa, głowacz pręgopłetwy.

  • Jezioro Hańcza

    Rezerwaty przyrody

    Najgłębsze w Polsce jezioro polodowcowe (108,5 m ), na obrzeżach skupiska głazów narzutowych.

  • Głazowisko Bachanowo nad Czarną Hańczą

    Rezerwaty przyrody

    Obszar pokryty dużą ilością głazów narzutowych.

  • Rutka

    Rezerwaty przyrody

    Ochrona unikalnego bruku polodowcowego i jeziora Linówek z przyległym torfowiskiem przejściowym.

  • Dziki Kąt

    Rezerwaty przyrody

    Bór sosnowo-świerkowy o charakterze borealnym; fragment Puszczy Rominckiej.

  • Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej

    Parki krajobrazowe

    Park położony jest na północno-wschodnim skraju Polski, na Pojezierzu Suwalskim i obejmuje swoimi granicami całą polską część Puszczy Rominckiej. Rzeźba terenu jest pagórkowata, las porasta wzgórza morenowe, z których najwyższe osiągają wysokość do 200 m n.p.m. Puszcza Romnicka to jeden z najciekawszych pod względem przyrodniczym regionów kraju. Zarówno cechy środowiska - klimat, ukształtowanie terenu, jak i sama przyroda puszczy w dużym stopniu przypominają tajgę - borealny las iglasty, charakterystyczny dla obszarów północnych Ziemi. Mimo że przekształcona i eksploatowana przez człowieka, zachowała do dziś dziki charakter przyrody. Najsurowsze na Niżu warunki klimatyczne powodują, że szata roślinna Parku jest specyficzna i zawiera wiele osobliwości. Dominuje kilka podstawowych zbiorowisk leśnych. Na gliniastych pagórkach i zboczach przeważają grądowe lasy liściaste z lipą, klonem, grabem i wiązem w drzewostanie, natomiast na piaszczystych wzniesieniach - leszczynowo-świerkowy las mieszany. Równiny porastają świeże bory sosnowe i świerkowe z czarną jagodą w runie, a spradycznie bór świerkowy, który jest zbiorowiskiem typowym dla tajgi. W zatorfionych dolinach strumieni występują łęgi jesionowo-olszowe i gwiazdnicowe z chronionym pióropusznikiem strusim. W zagłębieniach pojeziernych występują bogate gatunkowo torfowiska, porośnięte mchem torfowcem, modrzewnicą zwyczajną, bażyną czarną, borówką bagienną i wrzosem oraz licznymi roślinami rzadkimi, chronionymi lub reliktowymi, jak wierzba borówkolistna, brzoza niska, malina moroszka. W puszczy spotkać można buki, które wprowadzone sztucznie, rośną tu poza zasięgiem swego występowania.Ważnym elementem krajobrazu Parku są wody powierzchniowe. Puszcza poprzecinana jest dolinami płynących z południa rzek: Żytkiemskiej Strugi, Błędzianki, Bludzi, Czerwonej Strugi i Jarki. Z gliniastych wzgórz, po podmokłych łąkach płyną liczne i obfite źródła. Wody rzek są czyste, opanowane przez bobry i atrakcyjne gatunki ryb (pstrągi).Puszcza jest schronieniem dla wielu ciekawych gatunków zwierząt. Oprócz licznych owadów i ptaków (dzięcioły, sowy, cietrzewie, jarząbki i inne) żyją tu duże ssaki leśne: jelenie, łosie, sarny, dziki, lisy, jenoty, wilki, rysie i kuny.Szczególnie cenne obszary Puszczy Rominckiej objęte są ochroną rezerwatową. Obecnie w granicach Parku jest ich pięć: Mechacz Wielki - rozległy kompleks torfowiskowy,Czerwona Struga - fragment doliny strumienia z lasem łęgowym i grądem, Boczki - różne typy ekosystemów leśnych, Dziki Kąt - bór sosnowo-świerkowy naturalnego pochodzenia, Struga Żytkiejmska - naturalna dolina rzeki, porośnięta szuwarami i bagnistymi lasami.

  • Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Błędzianki

    Obszary chronionego krajobrazu

    Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Błędzianki obejmuje tereny doliny rzeki Błędzianki wyróżniające się naturalnym charakterem oraz wysokimi walorami krajobrazowymi.