Gmina Jeleniewo

Rejony chronione

  • Rutka

    Rezerwaty przyrody

    Ochrona unikalnego bruku polodowcowego i jeziora Linówek z przyległym torfowiskiem przejściowym.

  • Suwalski Park Krajobrazowy

    Parki krajobrazowe

    Suwalski Park Krajobrazowy był pierwszym obiektem chronionym tego typu, powołanym w Polsce. Został utworzony w celu zachowania unikalnego, młodoglacjalnego krajobrazu północno-wschodniej Polski, rozpościerającego się wokół jeziora Hańcza.W granicach Parku znajduje się fragment Pojezierza Wschodniosuwalskiego, będącego częścią Pojezierza Litewskiego. Współczesna rzeźba terenu, która jest największym walorem Parku, została ukształtowana w okresie ostatniego zlodowacenia bałtyckiego. W wyniku działalności lodowca powstały różnorodne jej formy: wysokie wzgórza morenowe poprzedzielane głębokimi dolinami rzecznymi, rynny polodowcowe wypełnione wodami jezior, drumliny, ozy, wzgórza kemowe oraz głazowiska. Różnica wysokości względnej w granicach Parku dochodzi do 130 m, choć najwyższe wzniesienia Suwalszczyzny - Góra Rowelska (299 m n.p.m.) i Krzemieniucha (289 m n.p.m.), znajdują się poza jego granicami. Wschodnia część Parku, nazywana Zagłębieniem Szeszupy, jest rozległą kotliną o bardzo urozmaiconym jeziorami, wzgórzami i torfowiskami dnie. W zachodniej części, wyraźnie oddzielonej wysoczyznami Hańczy i Dzierwan, głównym elementem rzeźby jest głęboka rynna z najgłębszym w Polsce Jeziorem Hańcza (108,5 m) - rezerwatem przyrody. Ciekawym elementem krajobrazu Parku są skupiska głazów narzutowych, z których niektóre chronione są w rezerwatach (Bachanowo i Łopuchowskie) oraz jako pomniki przyrody.Liczne malownicze jeziora, źródła oraz wijące się rzeki i strumienie nadają obszarowi Parku swoisty, niepowtarzalny charakter. Cały teren leży w dorzeczu Niemna, w zlewni Czarnej Hańczy, Szeszupy i Pregoły. Największą rzeką Parku jest Czarna Hańcza, przepływająca przez Jezioro Hańcza. Płynie ona szybkim, rwącym nurtem, głęboką i wąską doliną o dużym spadku. Pregoła ma odmienny charakter, płynie powolnym nurtem dnem rozległej doliny. Do obu rzek wpływa wiele strumieni, odprowadzających wodę z licznych torfowisk oraz jezior. W granicach Parku znajdują się 22 jeziora o powierzchni większej od 1 ha. Szata roślinna Parku jest silnie przekształcona, tylko niektóre zespoły roślin na torfowiskach w dolinie Czarnej Hańczy zachowały swój naturalny charakter. Teren Parku został w ciągu wieków gospodarowania człowieka mocno wylesiony i obecnie lasy zajmują tylko około 20% jego powierzchni. Występują one głównie w północnej części i są to przede wszystkim leszczynowo-świerkowe lasy mieszane o bogatym runie oraz sosnowo-świerkowe bory mieszane. W dnach dolin miejscami zachowały się olsy i łęgi olchowe a na stokach - grądy. Ciekawe są zbiorowiska trawiaste jak np.: zespół szczotlichy siwej, kostrzewy owczej, zespół suchej łąki pienińskiej czy wilgotnej łąki ostrożeniowej. Na terenie Parku występują również torfowiska niskie, przejściowe i wysokie, a na nasłonecznionych zboczach zespoły roślin kserotermicznych. Mimo dużego przekształcenia szata roślinna jest bogata. Występuje tu wiele rzadkich gatunków roślin borealnych i reliktów polodowcowych jak rzadkie gatunki turzyc, rosiczek, storczyków, bagnica torfowa, dziewięciornik błotny, siedmiopalecznik błotny. Dużą osobliwością są tzw. wiszące torfowiska, które powstały na obszarach źródliskowych na stromych zboczach nad jeziorem Jaczno, z takimi roślinami jak skrzyp olbrzymi, manna gajowa, miesięcznica trwała, czatrwa pośrednia.W lasach żyje kilkadziesiąt gatunków ssaków, z których wiele objętych jest ochroną np. bobry, wydry, jeże, łasice, ryjówki, nietoperze. Występują również jelenie, dziki, borsuki, jenoty, lisy i sporadycznie łosie. Bogata jest również awifauna - stwierdzono obecność 130 gatunków ptaków. Z gadów spotyka się jaszczurki zwinki, padalce zaskrońce i żmije zygzakowate. W wodach rzek i jezior żyje sielawa, sieja, pstrąg potokowy, troć jeziorowa, głowacz pręgopłetwy.

  • Cmentarzysko Jaćwingów

    Rezerwaty przyrody

    Zespół kurhanów w obstawie kamiennej na cmentarzysku Jaćwingów w borze mieszanym.

  • Głazowisko Łopuchowskie

    Rezerwaty przyrody

    Las, łąki i pastwiska z nagromadzonymi głazami narzutowymi.

  • Jezioro Hańcza

    Rezerwaty przyrody

    Najgłębsze w Polsce jezioro polodowcowe (108,5 m ), na obrzeżach skupiska głazów narzutowych.

  • Głazowisko Bachanowo nad Czarną Hańczą

    Rezerwaty przyrody

    Obszar pokryty dużą ilością głazów narzutowych.

  • Uroczysko Kramnik

    Rezerwaty przyrody

    Torfowisko z rzadkimi i reliktowymi gatunkami roślin.

  • Bobruczek

    Rezerwaty przyrody

    Najdawniejsza znana na Pojezierzu Suwalskim ostoja bobra (Castor fiber)

  • Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierze Północnej Suwalszczyzny

    Obszary chronionego krajobrazu

    Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierze Północnej Suwalszczyzny charakteryzuje się półnaturalnym krajobrazem o urozmaiconej rzeźbie terenu z licznymi jeziorami, kemami, ozami i wzniesieniami morenowymi.

  • Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Błędzianki

    Obszary chronionego krajobrazu

    Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Błędzianki obejmuje tereny doliny rzeki Błędzianki wyróżniające się naturalnym charakterem oraz wysokimi walorami krajobrazowymi.