Gmina Niepołomice
Miejscowości w gminie
Rejony chronione
Rawka
Rezerwaty przyrody
Koryto i starorzecza rzeki Rawki, stanowiska roślin rzadkich i chronionych (24,6 ha leży w woj. mazowieckim).
Koło w Puszczy Niepołomickiej
Rezerwaty przyrody
naturalny las grądowy z grabem (Carpinus betulus) i lipą (Tilia sp.)
Długosz Królewski
Rezerwaty przyrody
paproć długosz królewski (Osmunda regalis) w Puszczy Niepołomickiej
Gibiel
Rezerwaty przyrody
typowe dla Puszczy Niepołomickiej zbiorowiska leśne
Wiślisko Kobyle
Rezerwaty przyrody
starorzecze Wisły z bogatymi zbiorowiskami roślinnymi; miejsce lęgowe wielu gatunków ptaków chronionych
Lipówka
Rezerwaty przyrody
pierwotny starodrzew dębowo-grabowo-lipowy
Dębina III
Rezerwaty przyrody
las dębowy fragment Puszczy Niepołomickiej
Groty Kryształowe
Rezerwaty przyrody
Grota Kryształwa Dolna i Górna w Kopalni Soli w Wieliczce o ścianach obrosłych kryształami halitu o unikatowej wartości mineralogicznej
Bonarka
Rezerwaty przyrody
obszar wapieni jurajskich z interesującymi zjawiskami geologiczno-tektonicznymi
Wiśnicko-Lipnicki Park Krajobrazowy
Parki krajobrazowe
Park obejmuje swoimi granicami fragment Pogórza Wiśnickiego, z unikalnym dla całego Pogórza Karpat Zachodnich krajobrazem kulturowym. Jest on głównym walorem tego terenu, a tworzą go zabytkowe układy architektoniczne Nowego Wiśnicza (zamki, pałace, klasztory, fortyfikacje), Lipnicy Murowanej (średniowieczny układ urbanistyczny, kościoły, domy podcieniowe) oraz inne zabytki kultury materialnej.Środowisko przyrodnicze parku jest również interesujące i cenne. Na szczególną uwagę zasługują osobliwości przyrody nieożywionej, do których należy zgrupowanie wychodni piaskowca istebniańskiego w kształcie grzyba skalnego (chronione w rezerwacie Kamień - Grzyb) oraz grupę skał piaskowca zwaną Kamieniami Brodzińskiego, chronioną w formie pomnika przyrody nieożywionej, w okolicy Lipnicy Murowanej.Szata roślinna parku jest dość zróżnicowana. W północnej części przeważają grądy i bory mieszane, w południowej zaś żyzna buczyna karpacka z bukiem, jodłą i klonem jaworem w drzewostanie. Stwierdzono również występowanie kwaśnej buczyny niżowej , żyznej jedliny, mszystych jedlin acidofilnych oraz boru świeżego, a także licznych zespołów siedlisk wilgotnych jak łęg olszowo jesionowy, łęg podgórski i ols.. Wśród zbiorowisk nieleśnych cenne są murawy kserotermiczne oraz zbiorowiska torfowiskowe. W runie lasów występuje wiele roślin rzadkich i chronionych, m.in. bagno zwyczajne, wawrzynek wilczełyko, marzanka wodna, kopytnik pospolity, długosz królewski, pióropusznik strusi, pokrzyk wilcza-jagoda, goździk kosmaty, storczyk plamisty i szerokolistny, turzyce dwupienna i Davalla, modrzewnica zwyczajna. W parku żyją zwierzęta charakterystyczne tak dla obszarów nizinnych jak i górskich. W lasach spotkać można ptaki charakterystyczne tak dla pogórzy (jarząbka, cietrzewia, słonkę, pluszcza,) jak i dla lasów nizinnych, np.: gila, sójkę srokę, mysikrólika, sikorki i wiele innych. Na obszarach wilgotnych, na mokradłach oraz w dolinach rzek i potoków żyją ptaki wodno-błotne jak: bąk, bocian czarny i biały, łabądź niemy, mewy, rybitwy, sieweczki rzeczne i wiele innych. Wśród ssaków na uwagę zasługują chronione nietoperze (nocek duży, nocek Natterera, borowiec wielki ), a także bobry, wydry, jeże, gronostaje. Z płazów powszechnie występuje salamandra plamista, różne gatunki traszek oraz żab. Z gadów często spotyka się jaszczurki (jaszczurka zwinka i żyworodna), zaskrońce i żmije zygzakowate.
