Gmina Maków Podhalański
Miejscowości w gminie
Rejony chronione
Las Gościbia
Rezerwaty przyrody
Zróżnicowane ekosystemy leśne o cechach naturalnych w obszarze źródliskowym potoku górskiego.
Rezerwat na Policy im. prof. Zenona Klemensiewicza
Rezerwaty przyrody
(w tym 0.73ha w woj. nowosądeckim) wysokogórski bór świerkowy
Na Policy
Rezerwaty przyrody
Obszar cennego przyrodniczo naturalnego boru świerkowego
Bembeńskie
Rezerwaty przyrody
Stanowisko świerczyny bagiennej z olszą oraz chronionych lub rzadkich subalpejskich gatunków ziołoroślowych.
Babiogórski Park Narodowy
Parki narodowe
Utworzony 30 października 1954 roku. W 1997 r. został powiększony prawie dwukrotnie i obecnie zajmuje powierzchnię 3392 ha. Ochroną ścisłą objętych jest 1062 ha.Na potrzebę ochrony Babiej Góry wskazywano już na początku lat dwudziestych naszego wieku. W 1933r. uchwałą Polskiej Akademii Umiejętności, ówczesnego administratora lasów na Babiej Górze utworzony został Rezerwat na Babiej Górze o powierzchni 642 ha. Nie ograniczyło to jednak intensywnej gospodarki leśnej na tym terenie. Po II wojnie światowej podjęto ponownie starania o ochronę Babiej Góry, w wyniku których w 1954r. utworzono Babiogórski Park Narodowy. Szczególne walory przyrodnicze, znaczenie naukowe i dydaktyczne Babiogórskiego Parku Narodowego znalazły uznanie w Biurze Rady Międzynarodowej Koordynacji Programu Człowiek i Biosfera, które zaliczyło Park do światowej sieci rezerwatów biosfery. Z historią powstania Parku można zapoznać się w Muzeum Przyrodniczym.Słowackie stoki Babiej Góry są chronione w formie rezerwatów, położonych w granicach Parku Krajobrazowego (ChKO) Horna Orava, utworzonego w 1978r.Obecnie Park obejmuje północną stronę masywu Babiej Góry, z najwyższym szczytem Beskidu Wysokiego - Diablakiem (1725 m n.p.m.). Zbudowany jest on z ukośnie ułożonych, nachylonych ku południowi, naprzemianległych warstw piaskowca magurskiego, margli, łupków i iłów. Budowie geologicznej zawdzięcza Babia Góra wyraźną asymetryczność nachylenia stoków. Stok północny, stromy, silnie erodowany, pokrywają rumowiska, natomiast południowy porasta bujna roślinność. Masyw Babiej Góry jest obszarem wododziałowym, który daje początek wielu potokom. Wody spływające na południe należą do zlewni Morza Czarnego, a spływające na północ są dopływami Wisły i należą do zlewni Morza Bałtyckiego.Podwyższona wilgotność powietrza, zróżnicowanie rzeźby, przyczynia się do urozmaicenia szaty roślinnej. Ma ona wyraźny, piętrowy charakter. Granice leśnych pięter na Babiej Górze są obniżone o około 100-150 m w stosunku do granic wyznaczanych w Tatrach. Stoki północne odznaczają się nie tylko większym bogactwem form krajobrazowych, ale również różnorodnością zbiorowisk roślinnych.Piętro regla dolnego rozciąga się od podnóża do wysokości 1150 m n.p.m. Tworzą go lasy jodłowo-bukowe z domieszką świerka i jaworu. Do dzisiaj zachowały się fragmenty prastarej puszczy karpackiej. W piętrze regla górnego - sięgającego do 1390 m dominuje bór świerkowy. Duży obszar w Parku zajmuje accidofilna zachodniokarpacka świerczyna górnoreglowa, która wykształciła się na siedliskach bezwapiennych . Powyżej górnej granicy lasu w piętrze kosodrzewiny (1390-1650 m n.p.m.), występują zbiorowiska kosodrzewiny karpackiej z zaroślami jarzębiny i kępami ziołorośli. Pomiędzy zwartymi kępami kosodrzewiny występują powierzchnie pokryte rumoszem skalnym, spod których wypływają liczne potoki. Na zboczach o największym nachyleniu spotkać można zespół kostrzewy pstrej - jedyny endemiczny zespół roślinny występujący na Babiej Górze..W obrębie masywu rośnie ponad 50 gatunków roślin chronionych. Są to m.in. wawrzynek wilczełyko, widłak alpejski, sasanka alpejska, lilia złotogłów. Do osobliwości Parku należą okrzyn jeleni (jest symbolem Babiogórskiego Parku Narodowego) i rogownica alpejska, które maja tutaj jedyne stanowiska w Polsce.W Parku spotyka się wiele ssaków: jelenie, sarny, dziki, rysie. Niekiedy pojawia się niedźwiedź i wilk. Fauna ptaków liczy 120 gatunków. Występuje tu drozd obroźny, płochacz halny, sowa uralska, puchacz, dzięcioły, siewerniak, a także od niedawna głuszec. Wśród bezkręgowców bardzo liczne i najlepiej poznane są chrząszcze (ok. 1400 gatunków w tym kilka endemicznych).Ruch turystyczny koncentruje się na trasie Krowiarki - Sokolica - Diablak - Brona - Markowe Szczawiny. W Markowych Szczawinach jest schronisko istniejące od 1901r. Największą atrakcją turystyczną Parku jest szczyt Babiej Góry i Diablak, z którego rozciąga się wspaniała panorama na Tatry. Ruch turystyczny w Parku jest nieduży.
Madohora
Rezerwaty przyrody
naturalne zespoły leśne na najwyższym wzniesieniu Beskidu Małego (929 m npm) liczne skałki piaskowcowe
Kozie Kąty
Rezerwaty przyrody
fragment drzewostanu mieszanego o charakterze naturalnym z udziałem jodły pospolitej (Abies alba)
Zamczysko nad Rabą
Rezerwaty przyrody
las mieszany ruiny średniowiecznego zamku obronnego
Park Krajobrazowy Beskidu Małego
Parki krajobrazowe
Park obejmuje obszar Beskidu Małego, będącego częścią Beskidów Zachodnich. Masyw ten ma charakter zwartej górskiej wyspy, zbudowanej z twardych piaskowców godulskich, przeciętej przełomową Doliną Soły. Dzieli ona Beskid Mały na dwie nierówne części - od wschodu - grupę Łamanej Skały (929 mn.p.m.), ograniczoną doliną rzeki Skawy, od zachodu pasmo Magurki Wilkowickiej z najwyższym szczytem - Czuplem (933m n.p.m.). Występują tu liczne wychodnie piaskowców istebniańskich w postaci ciekawych form skałkowych , np. baszt skalnych (8 - metrowa baszta na Łamanej Skałe w Zakodzierzy) czy też jaskiń lub zespołów jaskiń, jak np. zespół ośmiu jaskiń w Czarnych Działach. Najciekawsza i najlepiej zbadana jest Jaskinie Komonieckiego, będąca jadną ogromną komorą o powierzchni 115 m2 zbudowaną z piaskowców i zlepieńców. Zachodnią część Beskidu Małego tworzą dwa wały górskie połączone ze sobą przełęczą Przegibek (633 m npm). Stoki górskie są dość strome zaś szczyty i grzbiety zaokrąglone w wyniku działania procesów erozyjnych.Głównymi rzekami parku są Soła i Skawa. W dolinie Soły na rzece utworzono tzw. kaskadę Soły, zbudowaną z trzech zbiorników zaporowych: w Czańcu, Porąbce i Tresnej. Liczne potoki mające swe źródła na terenie Beskidu Małego, są dopływami Soły lub Skawy.Jedyne w granicach parku źródło wód mineralnych (wody siarczanowe) znajduje się na grzbiecie Złotej Górki (759 m n.p.m.)Szata roślinna Beskidu Małego, poza obszarami dolin rzecznych gdzie dominują pola uprawne i łąki, zachowała się do dzisiaj w stosunkowo niezmienionym stanie. Lasy są dolnoreglowe ze świerkiem, bukiem, jodłą i sosną w drzewostanie, a najcenniejsze ich fragmenty chronione są w rezerwatach. Rezerwat Szeroka chroni starodrzew bukowo - jodłowy, rezerwat Zasolnica fragment 130 - letniej buczyny karpackiej, a Madohora - fragment naturalnej, górnoreglowej świerczyny, oraz wychodnie skalne. W rezerwatach tych występują również cenne gatunki roślin objęte ochronioną, jak: podżeń żebrowiec, parzydło leśne, wawrzynek wilczełyko, omieg górski, śnieżyca wiosenna. W lasach parku żyje wiele gatunków ptaków np: bocian czarny, bocian biały, perkoz dwuczuby, cyraneczka, trzmielojad, jastrząb, myszołów zwyczajny a także ssaków (ryś, jeleń, sarna, dzik), gadów i płazów (jaszczurka żyworodna, salamandra plamista, traszka karpacka, kumak nizinny, rzekotka drzewna i inne). Infrastruktura turystyczna Beskidu Małego jest słabo rozwinięta. Funkcjonują tu dwa schroniska górskie a ilość szlaków turystycznych jest niewielka.
