Powiat suski

Rejony chronione

  • Madohora

    Rezerwaty przyrody

    naturalne zespoły leśne na najwyższym wzniesieniu Beskidu Małego (929 m npm) liczne skałki piaskowcowe

  • Rezerwat na Policy im. prof. Zenona Klemensiewicza

    Rezerwaty przyrody

    (w tym 0.73ha w woj. nowosądeckim) wysokogórski bór świerkowy

  • Na Policy

    Rezerwaty przyrody

    Obszar cennego przyrodniczo naturalnego boru świerkowego

  • Babiogórski Park Narodowy

    Parki narodowe

    Utworzony 30 października 1954 roku. W 1997 r. został powiększony prawie dwukrotnie i obecnie zajmuje powierzchnię 3392 ha. Ochroną ścisłą objętych jest 1062 ha.Na potrzebę ochrony Babiej Góry wskazywano już na początku lat dwudziestych naszego wieku. W 1933r. uchwałą Polskiej Akademii Umiejętności, ówczesnego administratora lasów na Babiej Górze utworzony został Rezerwat na Babiej Górze o powierzchni 642 ha. Nie ograniczyło to jednak intensywnej gospodarki leśnej na tym terenie. Po II wojnie światowej podjęto ponownie starania o ochronę Babiej Góry, w wyniku których w 1954r. utworzono Babiogórski Park Narodowy. Szczególne walory przyrodnicze, znaczenie naukowe i dydaktyczne Babiogórskiego Parku Narodowego znalazły uznanie w Biurze Rady Międzynarodowej Koordynacji Programu Człowiek i Biosfera, które zaliczyło Park do światowej sieci rezerwatów biosfery. Z historią powstania Parku można zapoznać się w Muzeum Przyrodniczym.Słowackie stoki Babiej Góry są chronione w formie rezerwatów, położonych w granicach Parku Krajobrazowego (ChKO) Horna Orava, utworzonego w 1978r.Obecnie Park obejmuje północną stronę masywu Babiej Góry, z najwyższym szczytem Beskidu Wysokiego - Diablakiem (1725 m n.p.m.). Zbudowany jest on z ukośnie ułożonych, nachylonych ku południowi, naprzemianległych warstw piaskowca magurskiego, margli, łupków i iłów. Budowie geologicznej zawdzięcza Babia Góra wyraźną asymetryczność nachylenia stoków. Stok północny, stromy, silnie erodowany, pokrywają rumowiska, natomiast południowy porasta bujna roślinność. Masyw Babiej Góry jest obszarem wododziałowym, który daje początek wielu potokom. Wody spływające na południe należą do zlewni Morza Czarnego, a spływające na północ są dopływami Wisły i należą do zlewni Morza Bałtyckiego.Podwyższona wilgotność powietrza, zróżnicowanie rzeźby, przyczynia się do urozmaicenia szaty roślinnej. Ma ona wyraźny, piętrowy charakter. Granice leśnych pięter na Babiej Górze są obniżone o około 100-150 m w stosunku do granic wyznaczanych w Tatrach. Stoki północne odznaczają się nie tylko większym bogactwem form krajobrazowych, ale również różnorodnością zbiorowisk roślinnych.Piętro regla dolnego rozciąga się od podnóża do wysokości 1150 m n.p.m. Tworzą go lasy jodłowo-bukowe z domieszką świerka i jaworu. Do dzisiaj zachowały się fragmenty prastarej puszczy karpackiej. W piętrze regla górnego - sięgającego do 1390 m dominuje bór świerkowy. Duży obszar w Parku zajmuje accidofilna zachodniokarpacka świerczyna górnoreglowa, która wykształciła się na siedliskach bezwapiennych . Powyżej górnej granicy lasu w piętrze kosodrzewiny (1390-1650 m n.p.m.), występują zbiorowiska kosodrzewiny karpackiej z zaroślami jarzębiny i kępami ziołorośli. Pomiędzy zwartymi kępami kosodrzewiny występują powierzchnie pokryte rumoszem skalnym, spod których wypływają liczne potoki. Na zboczach o największym nachyleniu spotkać można zespół kostrzewy pstrej - jedyny endemiczny zespół roślinny występujący na Babiej Górze..W obrębie masywu rośnie ponad 50 gatunków roślin chronionych. Są to m.in. wawrzynek wilczełyko, widłak alpejski, sasanka alpejska, lilia złotogłów. Do osobliwości Parku należą okrzyn jeleni (jest symbolem Babiogórskiego Parku Narodowego) i rogownica alpejska, które maja tutaj jedyne stanowiska w Polsce.W Parku spotyka się wiele ssaków: jelenie, sarny, dziki, rysie. Niekiedy pojawia się niedźwiedź i wilk. Fauna ptaków liczy 120 gatunków. Występuje tu drozd obroźny, płochacz halny, sowa uralska, puchacz, dzięcioły, siewerniak, a także od niedawna głuszec. Wśród bezkręgowców bardzo liczne i najlepiej poznane są chrząszcze (ok. 1400 gatunków w tym kilka endemicznych).Ruch turystyczny koncentruje się na trasie Krowiarki - Sokolica - Diablak - Brona - Markowe Szczawiny. W Markowych Szczawinach jest schronisko istniejące od 1901r. Największą atrakcją turystyczną Parku jest szczyt Babiej Góry i Diablak, z którego rozciąga się wspaniała panorama na Tatry. Ruch turystyczny w Parku jest nieduży.

  • Park Krajobrazowy Beskidu Małego

    Parki krajobrazowe

    Park obejmuje obszar Beskidu Małego, będącego częścią Beskidów Zachodnich. Masyw ten ma charakter zwartej górskiej wyspy, zbudowanej z twardych piaskowców godulskich, przeciętej przełomową Doliną Soły. Dzieli ona Beskid Mały na dwie nierówne części - od wschodu - grupę Łamanej Skały (929 mn.p.m.), ograniczoną doliną rzeki Skawy, od zachodu pasmo Magurki Wilkowickiej z najwyższym szczytem - Czuplem (933m n.p.m.). Występują tu liczne wychodnie piaskowców istebniańskich w postaci ciekawych form skałkowych , np. baszt skalnych (8 - metrowa baszta na Łamanej Skałe w Zakodzierzy) czy też jaskiń lub zespołów jaskiń, jak np. zespół ośmiu jaskiń w Czarnych Działach. Najciekawsza i najlepiej zbadana jest Jaskinie Komonieckiego, będąca jadną ogromną komorą o powierzchni 115 m2 zbudowaną z piaskowców i zlepieńców. Zachodnią część Beskidu Małego tworzą dwa wały górskie połączone ze sobą przełęczą Przegibek (633 m npm). Stoki górskie są dość strome zaś szczyty i grzbiety zaokrąglone w wyniku działania procesów erozyjnych.Głównymi rzekami parku są Soła i Skawa. W dolinie Soły na rzece utworzono tzw. kaskadę Soły, zbudowaną z trzech zbiorników zaporowych: w Czańcu, Porąbce i Tresnej. Liczne potoki mające swe źródła na terenie Beskidu Małego, są dopływami Soły lub Skawy.Jedyne w granicach parku źródło wód mineralnych (wody siarczanowe) znajduje się na grzbiecie Złotej Górki (759 m n.p.m.)Szata roślinna Beskidu Małego, poza obszarami dolin rzecznych gdzie dominują pola uprawne i łąki, zachowała się do dzisiaj w stosunkowo niezmienionym stanie. Lasy są dolnoreglowe ze świerkiem, bukiem, jodłą i sosną w drzewostanie, a najcenniejsze ich fragmenty chronione są w rezerwatach. Rezerwat Szeroka chroni starodrzew bukowo - jodłowy, rezerwat Zasolnica fragment 130 - letniej buczyny karpackiej, a Madohora - fragment naturalnej, górnoreglowej świerczyny, oraz wychodnie skalne. W rezerwatach tych występują również cenne gatunki roślin objęte ochronioną, jak: podżeń żebrowiec, parzydło leśne, wawrzynek wilczełyko, omieg górski, śnieżyca wiosenna. W lasach parku żyje wiele gatunków ptaków np: bocian czarny, bocian biały, perkoz dwuczuby, cyraneczka, trzmielojad, jastrząb, myszołów zwyczajny a także ssaków (ryś, jeleń, sarna, dzik), gadów i płazów (jaszczurka żyworodna, salamandra plamista, traszka karpacka, kumak nizinny, rzekotka drzewna i inne). Infrastruktura turystyczna Beskidu Małego jest słabo rozwinięta. Funkcjonują tu dwa schroniska górskie a ilość szlaków turystycznych jest niewielka.

  • Las Gościbia

    Rezerwaty przyrody

    Zróżnicowane ekosystemy leśne o cechach naturalnych w obszarze źródliskowym potoku górskiego.

  • Szeroka w Beskidzie Małym

    Rezerwaty przyrody

    las bukowy regla dolnego

  • Bembeńskie

    Rezerwaty przyrody

    Stanowisko świerczyny bagiennej z olszą oraz chronionych lub rzadkich subalpejskich gatunków ziołoroślowych.

  • Grapa

    Rezerwaty przyrody

    łęg jesionowy i las gradowy z udziałem licznych chronionych gatunków flory i fauny

  • Gawroniec

    Rezerwaty przyrody

    fragment buczyny karpackiej z dużym udziałem sosny (Pinus sp.)

  • Kozie Kąty

    Rezerwaty przyrody

    fragment drzewostanu mieszanego o charakterze naturalnym z udziałem jodły pospolitej (Abies alba)

  • Żywiecki Park Krajobrazowy

    Parki krajobrazowe

    Park położony jest w Karpatach Zachodnich w Beskidzie Żywieckim i obejmuje najpiękniejsze pod względem krajobrazowym i najcenniejsze przyrodniczo jego fragmenty. W granicach parku znajduje się grupa Wielkiej Raczy z pasmem Zwardońskim (1236 m n. p.m.), Rycerzowej, pasmem Ujsolskim oraz grupa Pilska z pasmem Romanki (1336 m n.p.m.) i grzbietem Pilska. Do parku został włączony również niewielki obszar położony na wschód od potoku Glinne, obejmujący fragment pasma granicznego ze wzniesieniami Zimna i Weska. Beskid Żywiecki zbudowany jest z utworów piaskowych przedzielonych warstwami łupków. Tworzą one kopulaste grzbiety przechodzące w strome zbocza dolin. Około 80% powierzchni parku pokrywają lasy. Głównym zbiorowiskiem leśnym regla dolnego (600-1150 m n.p.m.) jest zespół buczyny karpackiej oraz bór jodłowo-świerkowy. W reglu górnym (1150-1350 m n.p.m.) występuje bór świerkowy. a powyżej, w pasmie Pilska występują zarośla kosodrzewiny. Najciekawsze fragmenty przyrody Żywieckiego Parku Krajobrazowego chronione są w formie rezerwatów. Rezerwat leśny Butorza utworzony został dla ochrony dolnoreglowych drzewostanów świerkowych. Na stokach Małej Raczy powstał rezerwat Śrubita gdzie ochroną objęto prastare drzewostany mieszane naturalnego pochodzenia, z jodłą, świerkiem i jaworem. Największym rezerwatem w parku jest Romanka i obejmuje szczytowe stoki tego pasma z fragmentem górnoreglowego boru świerkowego. Do rezerwatu przylegają malownicze bogate florystycznie hale. Podobnie jak wymienione, pozostałe rezerwaty chronią dobrze zachowane skrawki lasów naturalnych - Pilsko, Pod Rysianką i Oszast.W lasach występują duże ssaki drapieżne jak ryś i wilk, oraz łowne - jaleń karpacki , sarna, dzik, liczne ptaki drapieżne (jastrząb gołębiarz, myszołów) i śpiewające, rzadkie płazy i gady (traszka kasrpacka i górska, salamandra plamista, kumak górski).

  • Zasolnica

    Rezerwaty przyrody

    starodrzew buczyny karpackiej, rosnący na stromym stoku Zasolnicy

  • Pilsko

    Rezerwaty przyrody

    bór świerkowy regla górnego w Beskidzie Żywieckim

  • Zamczysko nad Rabą

    Rezerwaty przyrody

    las mieszany ruiny średniowiecznego zamku obronnego