Gmina Trzyciąż
Miejscowości w gminie
Rejony chronione
Michałowiec
Rezerwaty przyrody
obuwik pospolity (Cypripedium calceolus) w runie lasu bukowego
Ojcowski Park Narodowy
Parki narodowe
Park położony jest na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej i obejmuje doliny dwóch rzek: Prądnika i Sąspówki, wraz z otaczającym je fragmentem wierzchowiny jurajskiej porośniętej lasami. Rzeźba terenu Parku jest bardzo urozmaicona. W wyniku działania procesów krasowych w wapiennych skałach budujących dolinę, powstał tam osobliwy krajobraz ze stromymi ścianami wąwozów osiągającymi do 120 m wysokości, licznymi jaskiniami, w tym tak znane w całej Polsce, jak: Jaskinia Łokietka czy też Jaskinia Ciemna, oraz licznymi formami skałkowymi o fantastycznych kształtach ( Maczuga Herkulesa, Igła Deotymy).Dużą część Parku zajmują obszary objęte ochroną ścisłą. Obejmują one dolinę Sąspowską (z wyjątkiem dna zajętego przez łąki), Chełmową Górę, południową część Złotej Góry, wąwóz Jamki, Korytania, lewe zbocze doliny Prądnika i niektóre skałki w Pieskowej Skale.Prawie 80% ogólnej powierzchni Parku zajmują lasy o mocno zmienionym, na skutek sukcesji wtórnej i emisji zanieczyszczeń przemysłowych, składzie gatunkowym Naturalne lasy bukowe z domieszką jodły, wiązu i jawora zachowały się tylko w niedostępnych wąwozach. Na przeważającym obszarze Parku dominującymi zbiorowiskami są grądy i buczyna karpacka, a głównym gatunkiem lasotwórczym jest sosna, a następnie buk i świerk. We florze tego terenu występują liczne gatunki roślin chronionych: storczyki, paproć języcznik zwyczajny, wiśnia karłowata i in. Ponadto rośnie tutaj ok. 160 gatunków mchów i liczne gatunki grzybów. Znajduje się też jedyne w Polsce stanowisko brzozy ojcowskiej. Najbardziej charakterystyczną cechą fauny Parku jest duża liczba występujących w tutejszych jaskiniach gatunków nietoperzy. Najrzadsze z nich to gacek wielkouch i podkowiec duży, oraz osiągający tu swój północny kres występowania - nocek orzęsiony. W lasach występują jenoty, borsuki, tchórze i piżmaki, charakterystyczny jest natomiast brak największych ssaków polskich. Wyróżniono 134 gatunki ptaków oraz liczne gady, płazy i owady.Na terenie Parku znajdują się ruiny zamku w Ojcowie wchodzącego kiedyś w system obronny zwany Szlakiem Orlich Gniazd oraz zamek w Pieskowej Skale.
Obszar Chronionego Krajobrazu Przełajka
Obszary chronionego krajobrazu
Pas podmokłych łąk w dolinie rzeki Brynicy na granicy dwóch aglomeracji miejskich - Siemianowic Śląskich oi Czeladzi.
Dłubniański Park Krajobrazowy
Parki krajobrazowe
Park należy do Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych (ZJPK) i jest najbardziej na wschód wysuniętą częścią ZJPK. Leży na styku trzech krain geomorfologicznych: Wyżyn Krakowskiej i Miechowskiej i Kotliny Sandomierskiej. Obejmuje Dolinę rzeki Dłubni od źródeł do ujścia przylegającą do niej wierzchowinę z kompleksami leśnymi. Rzeka Dłubnia jest bardzo czysta, a jej dolina wąska, wcięta głęboko w skalne podłoże i meandruje tworząc liczne, malownicze zakola, przełomy przez wapienne skałki jurajskie, a w górnych odcinkach bocznych dolin głębokie wąwozy lessowe. W górnej części dorzecza Dłubni znajdują się interesujące pulsujące źródła, np. źródło Jordan w Ściborzycach chronione jako pomnik przyrody. Lasy zajmują około połowy powierzchni parku. Pod względem florystycznym i faunistycznym są słabo rozpoznane.Na terenie parku prowadzone były intensywne prace naukowe, co zaowocowało odkryciem licznych stanowisk archeologicznych, pochodzących z różnych okresów - od wczesnego brązu do średniowiecza. Występują również cenne obiekty architektury sakralnej (kościoły z XII i XIII wieku, klasztory) i budownictwa (folwarki szlacheckie, zespoły podworskie)Zespół Jurajskich Parków Krajobrazowych składa się z siedmiu parków położonych na terenie Wyżyny Krakowsko - Częstochowskiej zwanej także Jurą i obejmujących ochroną unikatowy, a jednocześnie największy w Polsce obszar zbudowany ze skał węglanowych oraz największy teren występowania zjawisk krasowych. Cechą charakterystyczną obszaru Jury są występujące tu liczne wychodnie górnojurajskich wapieni, w obrębie których tworzą się różnorodne, kształtowane procesami krasowymi formy skalne oraz jaskinie, których na obszarze ZJPK jest około 1000. Dominujące w krajobrazie Jury skałki wapienne dochodzą do 20 m wysokości i tworzą malownicze skupiska o niezwykłych kształtach. Jaskinie są w większości niewielkich rozmiarów i również tworzą skupiska o długości od kilkunastu do kilkudziesięciu metrów. Najwiekszą jaskinią jest jaskinia Wierna o długości 1100 m, a najgłębszą jaskinia Studnisko, licząca 68 m głębokości. Bogactwo rzeźby Wyżyny Krakowsko - Częstochowskiej ma bezpośredni wpływ na mozaikowatość i bogactwo siedlisk. Roślinność ZJPK jest mocno zróżnicowana, z wieloma gatunkami górskimi, kserotermicznymi oraz wapieniolubnymi. Fauna tego obszaru również jest bogata. Z licznych gatunków żyjących tu zwierząt warto wymienić przede wszystkim nietoperze ( 12 gatunków ), które znalazły dogodne warunki życia w licznych jaskiniach parków. Ważne i cenne są również walory kulturowe ZJPK, do których należy zaliczyć znaleziska jaskiniowe z okresu środkowego paleolitu, kiedy to zostały one zasiedlone przez człowieka, ruiny budowli obronnych pochodzących z okresu średniowiecza ( tzw. Orle Gniazda) oraz wiele innych zabytków architektury ( zamki, dwory, zespoły pałacowo- parkowe, budowle sakralne).
Dolina Szklarki
Rezerwaty przyrody
zaspół buczyny karpackiej oraz fragment grądu wysokiego
Park Krajobrazowy Dolinki Krakowskie
Parki krajobrazowe
Park należy do Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych.PARK KRAJOBRAZOWY DOLINKI KRAKOWSKIE położony jest w całości na obszarze Płaskowyżu Ojcowskiego. Dominującym elementem krajobrazu parku są liczne doliny i jary głęboko wcięte w wapienne, skalne podłoże, z wywierzyskami wód krasowych. Długość dolinek jest różna i niekiedy dochodzi do 9km. Dnem jarów płyną potoki, na stokach występują skałki zboczowe o różnorodnych kształtach np. ostróg, iglic, organów, ambon. W granicach parku znajdują się także liczne jaskinie, w tym największa na Jurze (około 950 m długości), udostępniona turystycznie Jaskinia Wierzchowska Górna (pomnik przyrody)a także Wierzchowska Dolna (Mamutowa) ze stanowiskami archeologicznymi.Lasy Parku mają charakter wyżynnego lasu mieszanego i są pozostałościami porastającej niegdyś te tereny Puszczy - Olkuskiej. Występują tu m. in. buczyny karpackie i lasy grądowe. Ze zbiorowisk nieleśnych występują tu cenne naskalne murawy kserotermiczne, bujne łąki i pastwiska oraz wrzosowiska. We florze tego terenu znaleźć można wiele gatunków rzadkich i chronionych jak: bluszcz, parzydło leśne, rojnik pospolity, lilia złotogłów.Na terenie parku znajduje się wiele obiektów uznanych za pomniki przyrody, z których większość to ostańce jurajskie.Zespół Jurajskich Parków Krajobrazowych składa się z siedmiu parków położonych na terenie Wyżyny Krakowsko - Częstochowskiej zwanej także Jurą i obejmujących ochroną unikatowy, a jednocześnie największy w Polsce obszar zbudowany ze skał węglanowych oraz największy teren występowania zjawisk krasowych. Cechą charakterystyczną obszaru Jury są występujące tu liczne wychodnie górnojurajskich wapieni, w obrębie których tworzą się różnorodne, kształtowane procesami krasowymi formy skalne oraz jaskinie, których na obszarze ZJPK jest około 1000. Dominujące w krajobrazie Jury skałki wapienne dochodzą do 20 m wysokości i tworzą malownicze skupiska o niezwykłych kształtach. Jaskinie są w większości niewielkich rozmiarów i również tworzą skupiska o długości od kilkunastu do kilkudziesięciu metrów. Najwiekszą jaskinią jest jaskinia Wierna o długości 1100 m, a najgłębszą jaskinia Studnisko, licząca 68 m głębokości. Bogactwo rzeźby Wyżyny Krakowsko - Częstochowskiej ma bezpośredni wpływ na mozaikowatość i bogactwo siedlisk. Roślinność ZJPK jest mocno zróżnicowana, z wieloma gatunkami górskimi, kserotermicznymi oraz wapieniolubnymi. Fauna tego obszaru również jest bogata. Z licznych gatunków żyjących tu zwierząt warto wymienić przede wszystkim nietoperze ( 12 gatunków ), które znalazły dogodne warunki życia w licznych jaskiniach parków. Ważne i cenne są również walory kulturowe ZJPK, do których należy zaliczyć znaleziska jaskiniowe z okresu środkowego paleolitu, kiedy to zostały one zasiedlone przez człowieka, ruiny budowli obronnych pochodzących z okresu średniowiecza ( tzw. Orle Gniazda) oraz wiele innych zabytków architektury ( zamki, dwory, zespoły pałacowo- parkowe, budowle sakralne).
Smoleń
Rezerwaty przyrody
wzgórze wapienne z ruinami zamku z XIV w.; las bukowo-grabowo-modrzewiowy
Ruskie Góry
Rezerwaty przyrody
Płaty żyznej buczyny sudeckiej i jaworzyny górskiej, z wieloma roślinami chronionymi.Chronione chrząszcze z rodziny biegaczowatych.
Złota Góra
Rezerwaty przyrody
roślinność stepowa z ostrożeniem pannońskim (Cirsium pannonicum) i miodunką wąskolistną (Pulmonaria angustifolia)
Dolina Racławki
Rezerwaty przyrody
dolina potoku z wychodniami wapieni jurajskich porośnięta lasami bukowymi i grądowymi
