Gmina Szczawnica
Miejscowości w gminie
Rejony chronione
Nad Kotelniczym Potokiem
Rezerwaty przyrody
Buczyna karpacka regla dolnego ze starodrzewiem jodłowo- świerkowo-bukowym ( okazy nawet 200-letnie).
Pusta Wielka
Rezerwaty przyrody
las mieszany z reliktowym stanowiskiem sosny (Pinus sp.)
Biała Woda
Rezerwaty przyrody
malowniczy fragment doliny rzecznej o pięknym krajobrazie; reliktowe stanowiska roślin wysokogórskich
Baniska
Rezerwaty przyrody
Stary las jodłowo-bukowy (90-170 lat) z udziałem świerka pospolitego (Picea abies) w obrębie starego osuwiska na zboczu doliny; fragmrnt dawnej Puszczy Karpackiej.
Pieniński Park Narodowy
Parki narodowe
Pieniński Park Narodowy to jeden z najstarszych Parków w Polsce. Nagromadzenie na niewielkim obszarze tak wielu osobliwości przyrodniczych, kultowych i krajobrazowych sprawiło, że o jego ochronie zaczęto myśleć dość wcześnie. Prekursorem działań na rzecz utworzenia Parku narodowego w Pieninach był prof. Wł. Szafer. Już w 1921 roku wokół ruin zamku w Czorsztynie utworzono prywatny rezerwat, a od 1928r. rozpoczęto wykup terenów, które w 1932r. otrzymały nazwę Park Narodowy w Pieninach W tym samym czasie po stronie słowackiej powstał Słowacki Rezerwat Przyrodniczy. W ten sposób Pieniny stały się pierwszym międzynarodowym parkiem w Europie. Była to jedna z pierwszych tego rodzaju inicjatyw na świecie. Wybuch wojny powstrzymał prace nad organizowaniem Parku. Zostały one wznowione po wojnie i uwieńczone powodzeniem w 1954r., kiedy to na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów powstał Pieniński Park Narodowy (PPN).W kilka lat później, w 1967 roku, Słowacka Rada Narodowa powołała Pienińsky Narodny Park (PNAP) o powierzchni 2125 ha.Park obejmuje środkową część pienińskiego pasa skałkowego z kulminacją Trzy Korony (982 m n.p.m.) oraz malowniczym Przełomem Dunajca. Pasmo to zbudowane jest głównie z twardych jurajskich wapieni wtopionych w mało odporne na erozję łupki piaskowe i margle. Utworzone w wyniku długotrwałych procesów denudacyjnych malownicze turnie i iglice, strome szczyty i urwiste ściany schodzą w krętą, przełomową dolinę Dunajca, w której deniwelacje terenu osiągają 300 m.Szata roślinna Pienin jest niezwykle bogata. Cechą charakterystyczną jest duże zróżnicowanie gatunkowe i siedliskowe. Niekiedy w bliskim sąsiedztwie żyją rośliny o przeciwstawnych wymaganiach siedliskowych. Do najbardziej interesujących elementów flory Pienin należą relikty i endemity, jak mniszek pieniński i pszonak pieniński. Wielką atrakcją i osobliwością jest złocień Zawadzkiego. W Parku występuje również około 30 gatunków storczyków, z największym polskim gatunkiem - obuwikiem, a także jałowiec sawina, dębik ośmiopłatkowy, traganek jasny.Lasy w Pienińskim Parku zajmują znaczną powierzchnię (ponad 70%). Sięgają one do 982 m n.p.m. i mieszczą się w pasie regla dolnego. Podstawowymi zbiorowiskami leśnymi są: buczyna karpacka ciepłolubna jedlina i buczyna, las jaworowy i olszyna karpacka Osobliwością Pienin są skupienia reliktowej sosny na niedostępnych, urwistych ścianach i szczytach. Ciekawym elementem krajobrazu Pienin są łąki i polany. Mimo iż nie mają one charakteru naturalnego - powstały w wyniku działalności człowieka - odznaczają się wyjątkowym bogactwem gatunkowym. Na polanach rozciągających się pod Trzema Koronami, występuje kilka interesujących zbiorowisk naskalnych, m.in. endemiczne zbiorowisko naskalnej murawy górskiej ze złocieniem Zawadzkiego.Świat zwierzęcy Pienin jest specyficzny. Obok zwierząt typowych dla Karpat, występują tu gatunki charakterystyczne tylko dla Pienin. Obok występujących i w innych regionach rysi, saren, dzików i jeleni, żyje tutaj wiele gatunków nietoperzy. Dobrze poznaną grupa kręgowców są ptaki, których występuje tu ponad 160 gatunków. Spotkać można drozda skalnego, pomurnika, nagórnika, sóweczkę, dzięcioła trójpalczastego i czarnego. W Parku żyje 10 gatunków płazów i 6 gatunków gadów, m.in. salamandra plamista i traszka karpacka. Ozdobą Pienin są motyle. Wśród bardzo wielu gatunków, do najcenniejszych należy niepylak apollo. W Dunajcu, nazwanym dawniej rzeką łososiową, łososie podobnie jak i troć dunajecka pojawiają się niezmiernie rzadko. Ich miejsce zajęły ryby znacznie bardziej pospolite.Wśród zabytków kultury materialnej wymienić należy zamki w Czorsztynie i Niedzicy oraz fragmenty muru zamku księżnej Kingi na Górze Zamkowej obok Trzech Koron. Warto również odwiedzić kościoły w Sromowcach Niżnych i Grywałdzie. Do zabytków należą też liczne przydrożne kapliczki.
Kłodne nad Dunajcem
Rezerwaty przyrody
buczyna karpacka; malowniczy przełom Dunajca przez Beskid Sądecki
Zamek Czorsztyn
Rezerwaty przyrody
ruiny zamku na wzgórzu; profil warstw jurajskich i kredowych
Lasek
Rezerwaty przyrody
drzewostan jodłowo-świerkowy
Popradzki Park Krajobrazowy
Parki krajobrazowe
Popradzki Park Krajobrazowy położony jest w Beskidzie Zachodnim, w mezoregionie Beskidu Sądeckiego. Głównym jego zadaniem jest zachowanie kulturowo-przyrodniczych walorów Sądecczyzny. Atrakcyjna konfiguracja terenu, bogactwo szaty roślinnej i świata zwierzęcego, a także powszechnie znane funkcje lecznicze wielu miejscowości uzdrowiskowych - to największe walory tego obszaru. W jego granicach znajduje się pasmo Radziejowej (1262 m n.p.m.), pasmo Jaworzyny (1175 m n.p.m.) oraz malownicza grupa Zimnego i Dubnego, położona w ramionach Popradu, Muszynki i potoku Smereczek. Na terenie Parku występują bogate źródła wód mineralnych, które stanowią ponad 20% krajowych zasobów.Obszar Parku w całości położony jest w centralnej części płaszczowiny magurskiej, zbudowanej z fliszu karpackiego, czyli naprzemianległych warstw piaskowców, łupków i margli. Osobliwością geologiczną Parku są jedyne w Beskidzie Sądeckim wychodnie skał magmowych w okolicach Szczawnicy (wypiętrzenie Bryjarki). Rzeźba terenu Parku jest mocno urozmaicona. Pasma Radziejowej i Jaworzyny są porozcinane głębokimi na 400-600 m dolinami o stromych zboczach i dużym nachyleniu. Występuje tu wiele źródeł dających początek licznym potokom. Od zachodu Pasmo Radziejowej ogranicza Dunajec z jego pięknym przełomem pomiędzy Krościenkiem i Łąckiem. Dopływ Dunajca - Poprad tworzy malowniczą dolinę, stanowiącą główną oś Parku.Zróżnicowanie wysokościowe i klimatyczne wykształciło charakterystyczny piętrowy układ roślinności. Do wysokości ok. 550-600 m n.p.m. występuje piętro pogórza o charakterystycznej mozaice pól, łąk i lasów mieszanych. Powyżej, do wysokości 1100 m n.p.m. występuje piętro regla dolnego. Dominują w nim lasy jodłowo-bukowe poprzecinane polami uprawnymi i pastwiskami. Piętro regla górnego wykształciło się jedynie na niewielkich powierzchniach Pasma Radziejowej. Tworzy je wysokogórski bór świerkowy. Głównymi gatunkami lasotwórczymi na terenie Parku są jodła, buk i świerk a gatunkami domieszkowymi modrzew, jawor, brzoza i olcha. W dolinach rzek występują lasy liściaste - grądy z udziałem lipy, łęgi olchowe i zarośla wierzbowe.We florze występuje natomiast wiele cennych gatunków alpejskich jak kuklik górski, pięciornik złoty. Osobliwością botaniczną jest występowanie roślin ciepłolubnych oraz głogu wielkoowockowego, nie mającego naturalnych stanowisk w innych regionach kraju. Rozległe tereny leśne Parku umożliwiają bytowanie wielu dużym i rzadkim gatunkom zwierząt. Stosunkowo liczne są wilki, rysie, jelenie, dziki, można spotkać również żbiki i niedźwiedzie. Z ptaków występuje orzeł przedni, głuszec, cietrzew, jarząbek, płochacz halny, dzięcioły, puchacz. Na terenie Parku występują wszystkie krajowe gatunki płazów i gadów np.: salamandra plamista, traszka karpacka oraz rzadki wąż Eskulapa. Bogata niegdyś fauna ryb w wyniku dużego zanieczyszczenia wód uległa zubożeniu i tylko w niektórych potokach żyją pstrągi, lipienie czy chroniona strzebla potokowa.Najciekawsze elementy przyrody chronione są w rezerwatach. W większości są to rezerwaty leśne.Na terenie Parku znajduje się szereg cennych zabytków kultury materialnej, między innymi zespoły budownictwa miejskiego w Nowym Sączu, Muszynie, Krynicy, zabytki kultury sakralnej, ślady dawnej działalności górniczej, hutniczej i rzemiosła.Beskid Sądecki należy do regionów o nasilonym ruchu turystycznym. Baza turystyczna skoncentrowana jest głównie w Krynicy i Piwnicznej. Schroniska górskie znajdują się na Jaworzynie Krynickiej, Łabowskiej Hali i Przehybie.
Zielone Skałki
Rezerwaty przyrody
urwiste skały zbudowane z wapieni jurajskich serii czorsztyńskiej - obecnie w Pienińskim Parku Narodowym.
