Powiat nowosądecki

Miasta w powiecie

Rejony chronione

  • Żebracze

    Rezerwaty przyrody

    obszar lasu - buczyny karpackiej o zróznicowanym składzie gatunkowym na stoku Kotelniczego Wierchu

  • Lembarczek

    Rezerwaty przyrody

    fragment naturalnych drzewostanów jodłowo-bukowych (buczyna karpacka) na stokach masywu Lembarczka.

  • Uhryń

    Rezerwaty przyrody

    pierwotny las bukowo-jodłowy z starodrzewiem jodłowym.

  • Rezerwat w Łosiach im. prof. Mieczysława Czai

    Rezerwaty przyrody

    buczyna regla dolnego

  • Las Lipowy Obrożyska

    Rezerwaty przyrody

    grąd lipowy z lipą drobnolistną (Tilia cordata) i modrzewiem polskim (Larix polonica)

  • Hajnik

    Rezerwaty przyrody

    fragment jodłowej Puszczy Karpackie w głębokim wąwozie, starodrzew jodłowy.

  • Obszar Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego

    Obszary chronionego krajobrazu

    Obszar Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego leży w południowo-zachodniej części województwa podkarpackiego. Łączy się z Magurskim Parkiem Narodowym, Jaśliskim Parkiem Krajobrazowym i Wschodniobeskidzkim Obszarem Chronionego Krajobrazu. Zajmuje 74500ha na terenie Beskidu Niskiego. Charakteryzuje się dużą lesistością i niskim stopniem przekształcenia antropogenicznego. Dominują łagodne pasma zalesionych pasm górskich.

  • Wierchomla

    Rezerwaty przyrody

    fragment naturalnego starodrzewia jodłowo-bukowego w Beskidzie Sądeckim

  • Łabowiec

    Rezerwaty przyrody

    Buczyna karpacka regla dolnego ze starodrzewiem bukowo-jodłowym i bogatym runem.

  • Okopy Konfederackie

    Rezerwaty przyrody

    Okopy z XVIIIw. wzniesione przez Konfederatów Barskich.

  • Baranowiec

    Rezerwaty przyrody

    drzewostan bukowo-jodłowo-świerkowy na stokach Góry Sokołowskiej (Baranowca)

  • Popradzki Park Krajobrazowy

    Parki krajobrazowe

    Popradzki Park Krajobrazowy położony jest w Beskidzie Zachodnim, w mezoregionie Beskidu Sądeckiego. Głównym jego zadaniem jest zachowanie kulturowo-przyrodniczych walorów Sądecczyzny. Atrakcyjna konfiguracja terenu, bogactwo szaty roślinnej i świata zwierzęcego, a także powszechnie znane funkcje lecznicze wielu miejscowości uzdrowiskowych - to największe walory tego obszaru. W jego granicach znajduje się pasmo Radziejowej (1262 m n.p.m.), pasmo Jaworzyny (1175 m n.p.m.) oraz malownicza grupa Zimnego i Dubnego, położona w ramionach Popradu, Muszynki i potoku Smereczek. Na terenie Parku występują bogate źródła wód mineralnych, które stanowią ponad 20% krajowych zasobów.Obszar Parku w całości położony jest w centralnej części płaszczowiny magurskiej, zbudowanej z fliszu karpackiego, czyli naprzemianległych warstw piaskowców, łupków i margli. Osobliwością geologiczną Parku są jedyne w Beskidzie Sądeckim wychodnie skał magmowych w okolicach Szczawnicy (wypiętrzenie Bryjarki). Rzeźba terenu Parku jest mocno urozmaicona. Pasma Radziejowej i Jaworzyny są porozcinane głębokimi na 400-600 m dolinami o stromych zboczach i dużym nachyleniu. Występuje tu wiele źródeł dających początek licznym potokom. Od zachodu Pasmo Radziejowej ogranicza Dunajec z jego pięknym przełomem pomiędzy Krościenkiem i Łąckiem. Dopływ Dunajca - Poprad tworzy malowniczą dolinę, stanowiącą główną oś Parku.Zróżnicowanie wysokościowe i klimatyczne wykształciło charakterystyczny piętrowy układ roślinności. Do wysokości ok. 550-600 m n.p.m. występuje piętro pogórza o charakterystycznej mozaice pól, łąk i lasów mieszanych. Powyżej, do wysokości 1100 m n.p.m. występuje piętro regla dolnego. Dominują w nim lasy jodłowo-bukowe poprzecinane polami uprawnymi i pastwiskami. Piętro regla górnego wykształciło się jedynie na niewielkich powierzchniach Pasma Radziejowej. Tworzy je wysokogórski bór świerkowy. Głównymi gatunkami lasotwórczymi na terenie Parku są jodła, buk i świerk a gatunkami domieszkowymi modrzew, jawor, brzoza i olcha. W dolinach rzek występują lasy liściaste - grądy z udziałem lipy, łęgi olchowe i zarośla wierzbowe.We florze występuje natomiast wiele cennych gatunków alpejskich jak kuklik górski, pięciornik złoty. Osobliwością botaniczną jest występowanie roślin ciepłolubnych oraz głogu wielkoowockowego, nie mającego naturalnych stanowisk w innych regionach kraju. Rozległe tereny leśne Parku umożliwiają bytowanie wielu dużym i rzadkim gatunkom zwierząt. Stosunkowo liczne są wilki, rysie, jelenie, dziki, można spotkać również żbiki i niedźwiedzie. Z ptaków występuje orzeł przedni, głuszec, cietrzew, jarząbek, płochacz halny, dzięcioły, puchacz. Na terenie Parku występują wszystkie krajowe gatunki płazów i gadów np.: salamandra plamista, traszka karpacka oraz rzadki wąż Eskulapa. Bogata niegdyś fauna ryb w wyniku dużego zanieczyszczenia wód uległa zubożeniu i tylko w niektórych potokach żyją pstrągi, lipienie czy chroniona strzebla potokowa.Najciekawsze elementy przyrody chronione są w rezerwatach. W większości są to rezerwaty leśne.Na terenie Parku znajduje się szereg cennych zabytków kultury materialnej, między innymi zespoły budownictwa miejskiego w Nowym Sączu, Muszynie, Krynicy, zabytki kultury sakralnej, ślady dawnej działalności górniczej, hutniczej i rzemiosła.Beskid Sądecki należy do regionów o nasilonym ruchu turystycznym. Baza turystyczna skoncentrowana jest głównie w Krynicy i Piwnicznej. Schroniska górskie znajdują się na Jaworzynie Krynickiej, Łabowskiej Hali i Przehybie.

  • Wysokie Skałki

    Rezerwaty przyrody

    najwyższy szczyt Małych Pienin (1050m n.p.m.)z otaczjącymi go łąkami i lasem

  • Ciężkowicko-Rożnowski Park Krajobrazowy

    Parki krajobrazowe

    Park obejmuje Pogórze Rożnowskie, dolinę rzeki Białej i zachodnią część Pogórza Ciężkowickiego. W krajobrazie Parku dominują szerokie, urozmaicone wysokimi grzbietami, dwa równoległe do siebie pasma wzgórz, położone między dolinami Dunajca i Białej. Zbudowane są one z odpornych piaskowców lgockich i godulskich, przykrytych w północnej części utworami mniej odpornymi, tj. piaskowcami wapnistymi i łupkami marglistymi warstw krośnieńskich. W południowej części Parku bardzo odporne piaskowce tworzą malownicze skałki. Przykładem jest rezerwat Skamieniałe Miasto w okolicach Ciężkowic, utworzony w celu ochrony grup skał z piaskowca ciężkowickiego (o wys. do 14 m), które w wyniku erozji przybrały niepowtarzalne kształty, przypominające ruiny dawnego grodu. Atrakcjami krajobrazowymi Parku są również wodospady oraz jaskinie, m in. najdłuższa w Beskidach (175 m dł.), wielopoziomowa jaskinia koło Bukowca.Oba pasma wzgórz porośnięte są lasami: północne - lasami bukowo-jodłowymi, bukowo-sosnowymi, jedlinami i buczynami z domieszką dębu, modrzewia i jesionu, na siedlisku lasu wyżynnego, południowe - rozległymi kompleksami leśnymi, będącymi pozostałością dawnej Puszczy Karpackiej. Przeważają tu stare drzewostany pochodzenia naturalnego, o bogatym runie. Dominującym zespołem jest żyzna buczyna karpacka z bukiem zwyczajnym i jodłą pospolitą oraz domieszką sosny zwyczajnej, świerku pospolitego i jawora. W runie spotyka się gatunki typowe dla buczyn i grądów: żywiec gruczołowaty, marzanka wodna, gajowiec żółty, miodunka ćma, a także gatunki chronione: podrzeń żebrowiec, skrzyp olbrzymi, bluszcz pospolity, pokrzyk wilcza jagoda, i widłak wroniec. Na terenie Parku występują również niewielkie fragmenty borów sosnowych oraz zbiorowiska roślinności kserotermicznej (w rejonie Ciężkowic).Obszar ten jest najbogatszy w woj. tarnowskim pod względem liczebności zwierzyny łownej. W lasach żyją jelenie, dziki, lisy borsuki, tchórze, gronostaje, a z gatunków rzadkich żbik, wydra, łasica i orzesznica. Wśród wielu gatunków ptaków na uwagę zasługuje m.in. myszołów zwyczajny, jastrząb gołębiarz, krogulec trzmielojad, orzechówka, jarząbek. Bardzo bogaty jest świat owadów. W rezerwacie Skamieniałe Miasto występuje 310 gatunków motyli, a wśród nich chroniony niepylak i kilkanaście innych, rzadkich gatunków. Najcenniejsze zabytki skupione są w zespole urbanistycznym Ciężkowic, gdzie zachował się dawny układ miejski z dużym rynkiem otoczonym domami podcieniowymi z XIX w. oraz XVIII-wiecznym ratuszem, kaplicą i neogotyckim kościołem.

  • Baniska

    Rezerwaty przyrody

    Stary las jodłowo-bukowy (90-170 lat) z udziałem świerka pospolitego (Picea abies) w obrębie starego osuwiska na zboczu doliny; fragmrnt dawnej Puszczy Karpackiej.