Gmina Brzozie
Miejscowości w gminie
Rejony chronione
Bagno Mostki
Rezerwaty przyrody
Obszar torfowisk przejściowych i wysokich wraz z występującymi na nich rzadką i chronioną roślinnością oraz dużą ilością różnorodnych gatunków ptaków, miejsce lęgowe żurawia.
Retno
Rezerwaty przyrody
zbiorowiska leśne (las dębowo-grabowy, grąd oraz łęg olszowo-jesionowy) o cechach naturalnych na stromym zboczu rynny jeziora Retno.
Bachotek
Rezerwaty przyrody
Naturalne zespoły szuwarowe i leśne oraz stanowiska kłoci wierzchowatej (Cladium mariscus). Torfowisko niskie z lasem olsowym, łęgiem olchowym, brzeziną bagienną, torfowiskiem przejściowym i borem mieszanym.
Piekiełko
Rezerwaty przyrody
Przełomowy odcinek rzeki Wel z otaczającym go grądem zboczowym oraz z licznymi chronionymi i rzadkimi gatunkami roślin i zwierząt.
Ostrowy nad Brynicą
Rezerwaty przyrody
las grądowy i dąbrowa świetlista; w runie dziewięćsił bezłodygowy (Carlina acaulis)
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy
Parki krajobrazowe
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy położony jest na granicy trzech mezoregionów: Pojezierza Dobrzyńskiego, Garbu Lubawskiego i Równiny Urszulewskiej. Wynikające z takiego położenia pewna przejściowość cech środowiska przyrodniczego, duże zróżnicowanie rzeźby terenu oraz duża lesistość powodują iż teren ten posiada wysokie walory krajobrazowe. Przez teren parku przebiega granica pomiędzy wzgórzami moreny czołowej, a położonymi na południe od nich równinnymi polami sandrowymi. W ukształtowaniu terenu północnej części parku wyróżniają się doliny rzeczne Górznianki i Brynicy. Szczególnie atrakcyjny jest przełomowy odcinek Brynicy o charakterze głębokiego jaru i deniwelacjach dochodzących do 50 m. Należy podkreślić, iż rzeki te są najczystsze w tym regionie Polski. Niezwykle malowniczym elementem krajobrazu są liczne, położone między wzgórzami morenowymi jeziora (około 50), w większości również bardzo czyste. Ponad 70% powierzchni parku porośnięte jest dużymi kompleksami leśnymi, które swoim bogactwem przypominają dawne lasy puszczańskie. Na północy dominują grądy , w centralnej części parku - lasy mieszane w których obok dominującej sosny występują liczne gatunki drzew liściastych i urozmaicony podszyt, a na sandrowej równinie na południu - uboższe bory sosnowe. Najcenniejsze pod względem przyrodniczym i krajobrazowym fragmenty parku objęte są ochroną rezerwatową. W dolinie Brynicy, na odcinku przełomowym, ochronie podlega las o cechach naturalnych, porastający strome zbocza jaru rzeki z drzewostanem grądowym i łęgowym w wieku 140 - 160 lat. W parku występuje także roślinność kserotermiczna, torfowiskowa i wiele roślin rzadkich i chronionych np. czosnek niedźwiedzi, storczyk obuwik, turzyca strunowa, fiołek torfowy, widłaki, rosiczka okrągłolistna i inne.W lasach żyją zwierzęta łowne: łosie, jelenie, sarny, dziki, piżmaki, zające, wiele ptaków drapieżnych i śpiewających, a także ptaki wodno - błotne, dla których liczne, zarośnięte trzcinami śródleśne jeziora, są doskonałym środowiskiem życia (orlik krzykliwy, kania ruda i czarna, zimorodek, bocian czarny).
Obszar Chronionego Krajobrazu doliny rzeki Wel
Obszary chronionego krajobrazu
Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Rzeki Wel o powierzchni 9430 ha położony jest we wschodniej części województwa. Wel jest największym dopływem Drwęcy, wykorzystuje rynnę polodowcową. Jego spadek wynosi średnio 1.24, osiągając odcinkami wielkość do 4.1 promila. Sieć hydrograficzną uzupełniają liczne jeziora.Na tym obszarze znajduje się 5 pomników przyrody i 3 parki wiejskie.
Czarny Bryńsk
Rezerwaty przyrody
jezioro z przybrzeżnym pasem torfowiska; stanowisko kłoci wiechowatej (Cladium mariscus)
Klonowo
Rezerwaty przyrody
Las mieszany z sosną i dębem szypułkowym (Quercus robur).
Żurawie Bagno
Rezerwaty przyrody
torfowisko przejściowe z rosiczką okrągłolistną (Drosera rotundifolia); miejsce gnieżdżenia się żurawia (Grus grus)
