Gmina Nowa Ruda
Miejscowości w gminie
Rejony chronione
Obszar Chronionego Krajobrazu Góry Bystrzyckie i Orlickie
Obszary chronionego krajobrazu
Obszar Chronionego Krajobrazu Góry Bystrzyckie i Orlickie obejmują zalesione obszary masywów z wyłączeniem miejscowości Poręba, Nowa Bystrzyca, Młoty, Wójtowice, Bobrowniki i Duszniki Zdrój.Pod względem geologicznym Góry Bystrzyckie tworzą wspólny blok prekambryjski z Górami Orlickimi i są równoległym do nich pasmem, opadającym tektonicznym stopniem do Kotliny Kłodzkiej.Na stokach i płaskich wierzchowinach wystepują lasy piętra regla dolnego, łąki górskie i polany. Na dziale wodnym Orlicy i Bystrzycy znajduje się rozległe torfowisko wysokie z reliktową roślinnością tundrową (rez. Topieliska - Torfowisko pod Zieleńcem).
Bukowa Kalenica
Rezerwaty przyrody
las bukowy; w runie wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum) i lilia złotogłów (Lilium martagon)
Obszar Chronionego Krajobrazu Góry Bardzkie i Sowie
Obszary chronionego krajobrazu
Obszar Chronionego Krajobrazu Góry Bardzkie i Sowie obejmuje głównie grzbiety tych gór pomiędzy przełęczą Kłodzką na wschodzie a doliną Bystrzycy Świdnickiej na zachodzie.Góry Sowie są zrębem tektonicznym zbudowanym z prekambryjskich gnejsów. Na szczytach i stokach wystepują ostańcowe skałki.Orograficznie Góry Bardzkie są przedłużeniem Gór Sowich. Zbudowane są ze sfałdowanych w orogenezie hercyńskiej skał paleozoicznych: zlepieńców, piaskowców i łupków oraz skał wulkanicznych. Oba pasma gór porasta las piętra regla dolnego. Na Bukowej Kalenicy w Górach Sowich utworzono rezerwat chroniący fragment pierwotnej puszczy sudeckiej. W Gorach Bardzkich istnieją rezerwaty Cisowa Góra i Cisy obejmujące fragmenty lasu mieszanego z dużymi skupiskami cisa.
Cisowa Góra
Rezerwaty przyrody
naturalne stanowisko cisa (Taxus baccata)
Cisy
Rezerwaty przyrody
naturalne stanowisko cisa (Taxus baccata)
Park Narodowy Gór Stołowych
Parki narodowe
Park został utworzony na bazie istniejącego wcześniej parku krajobrazowego. Granice Parku Narodowego Gór Stołowych obejmują centralny, przyległy do granicy polsko-czeskiej obszar gór, z najwyższymi wierzchołkami oraz największym nagromadzeniem różnorodnych form skalnych.Góry Stołowe są jedynym w Polsce przykładem gór o płytowej budowie. Zbudowane są z poziomych warstw górnokredowych piaskowców ciosowych i ławic margli o różnej odporności na wietrzenie. Poszczególne na przemian zalegające warstwy, w wyniku zachodzących procesów geomorfologicznych i erozyjnych przybrały fantastyczne w swym kształcie formy skalne w postaci labiryntów, ambon, wież, grzybów, stołów czy postaci ludzkich. Kulminacyjnym wzniesieniem oraz wyjątkowym skupieniem oryginalnych form skalnych jest Szczeliniec Wielki (919 m n.p.m.). niezwykle atrakcyjny jest labirynt Błędne Skały, a także szereg skupisk skalnych i ostańców jak Skalniak, Narożnik, Skalne Grzyby, Radkowskie Skały. Ostry klimat panujący w wysokich partiach gór powoduje iż w głębokich rozpadlinach i nawet latem utrzymuje się śnieg.Lasy zajmują 89% powierzchni Parku. Masyw Gór Stołowych porasta głównie wprowadzony sztucznie bór świerkowy. Gdzieniegdzie zachowały się lasy bukowe, w których domieszkę stanowi wiąz, jawor i jodła. Spośród 150 występujących gatunków flory aż 24 objęte są całkowitą ochroną jak np. sosna błotna, wawrzynek wilczełyko, gnidosz rozesłany, lilia złotogłów, arnika górska, dziewięćsił bezłodygowy i liczne gatunki storczyków. Wiele roślin chronionych znajduje się w dawnym, florystyczno-torfowiskowym rezerwacie Wielkie Torfowisko Batorowskie, chroniącym rzadkie w Polsce torfowiska górskie typu wysokiego. Na niedostępnych skałach i w szczelinach żyją rzadkie gatunki porostów i wątrobowców.Fauna Gór Stołowych jest dość typowa . W lasach występują jelenie, sarny, dziki, lisy, kuny, borsuki, można też spotkać rzadsze popielice i koszatki. Z żyjących tu ptaków wymienić należy krogulca, kobuza, jarząbka, bociana czarnego, sóweczkę, orzechówkę i pliszkę górską. Pod względem nagromadzenia zabytków kultury materialnej Park Narodowy Gór Stołowych nie należy do najbogatszych. Ciekawsze obiekty znajdujemy w sąsiedztwie. W Dusznikach Zdroju znajduje się zabytkowa papiernia, wysoką rangę posiada kościół parafialny i zespół kaplic Kalwarii w Wambierzycach, zamek w Ratnie Dolnym, a także kaplica czaszek w Czermnej.Po szlakach wyznaczonych w Górach Stołowych przeciągają tysiące turystów. Przez Szczeliniec i Błędne Skały w sezonie przewija się do 2000 osób dziennie. Piękna krajobrazowo szosa 100 zakrętów obciążona jest nadmiernym ruchem. Turystyka wycieczkowa jest jednym z zagrożeń dla walorów Parku.
Góra Choina
Rezerwaty przyrody
las mieszany porastający wzgórze z ruinami zamku piastowskiego
Park Krajobrazowy Sudetów Wałbrzyskich
Parki krajobrazowe
Park położony jest w Sudetach Środkowych, w mezoregionie Gór Kamiennych i Gór Wałbrzyskich i powstał na terenie istniejącego wcześniej Obszaru Chronionego Krajobrazu Gór Kamiennych. W granicach parku można wyróżnić kilka pasm górskich: Góry Suche - graniczące z Republiką Czeską z najwyższym szczytem Waligóra (936 m n.p.m.), Pasmo Lesiste z kulminacjami szczytowymi Lesista Wielka (851 m n.p.m.) i Lesista Mała (836 m n.p.m.) oraz Pasmo Dzikowca o równoległym przebiegu do Pasma Lesistej i najwyższym szczycie Dzikowiec (836 m n.p.m.). Intensywne wietrzenie skał spowodowało powstanie głębokich dolin i kotlin śródgórskich ( Kotlina Sokołowska i Mieroszowa). Malowniczym elementem rzeźby terenu parku jest również dolina Przełomu Ścinawki. Ponad 22% powierzchni parku pokrywają lasy. Są to przeważnie monokultury świerkowe, niewielki procent zajmują lasy bukowe i lasy mieszane. W drzewostanie oprócz świerka występuje buk, dąb, brzoza, lipa, modrzew, jawor i inne gatunki regla dolnego. Podszycie i runo są bogate, szczególnie na obszarze lasu mieszanego. Występuje tu rośliny rzadkie i chronione jak: śnieżyca wiosenna, zimowit jesienny, kopytnik pospolity, marzanka wonna a także wiele innych ciekawych gatunków: szczawik zajęczy, narecznica samcza, starzec Fuksa, czosnek niedźwiedzi.Fauna parku nie odbiega gatunkowo od innych partii Sudetów. Z dużych ssaków występują tu jelenie, sarny, dziki, lisy, z drobnych wiewiórki, krety, ryjówki górskie. Bogata ilościowo jest ornitofauna, żyją tu myszołowy, zięby, dzięcioły, kowaliki, pluszcze, sikory. W nielicznych, ale czystych potokach górskich żyją pstrągi. Obszar parku ze względu na zróżnicowaną topografię i bogactwo gatunkowe lasów ma duże znaczenie jako teren wypoczynkowy dla Wałbrzycha i Szczawna Zdroju.
