Gmina Kowary
Miejscowości w gminie
Rejony chronione
Rudawski Park Krajobrazowy
Parki krajobrazowe
Park położony jest na pograniczu Sudetów Środkowych i Zachodnich, w dolinie Bobru. Obejmuje pasmo Rudaw Janowickich z Górami Sokolimi, oraz Góry Ołowiane będące częścią Gór Kaczawskich.Budowa geologiczna tego obszaru jest mocno zróżnicowana. Zachodnia część Parku zbudowana jest ze skał magmowych - granitów karkonoskich, środkowa ze skał metamorficznych - gnejsów, łupków krystalicznych i amfibolitów, a wschodnia ze skal osadowych - piaskowców, zlepieńców i mułowców. Na podłożu skalnym zalegają osady polodowcowe oraz rzeczne. W zachodniej części Parku występują liczne, naturalne odsłonięcia podłoża skalnego w postaci skałek granitowych o fantastycznych kształtach, tworzących duże zgrupowania i labirynty. Do najbardziej znanych należą Starościńskie Skały - tzw. skalne miasteczko, Skalny Most, Ścianki, Strażnica, Krowiarki. Wschodnia część Parku odznacza się silnie rozczłonowanymi stokami. Sąsiedztwo zwartego masywu górskiego Rudaw Janowickich z przełomem Bobru, liczne, ciekawe formy skalne, głazowiska i gołoborza, decydują o wielkiej malowniczości terenu Parku. Dużą ciekawostką i jednocześnie atrakcją są również tzw. kolorowe jeziorka (Purpurowe, Błękitne, Szmaragdowe) powstałe w nieczynnych wyrobiskach po kopalniach pirytów na zboczach Wielkiej Kopy.Ponad 40% powierzchni Parku i strefy ochronnej zajmują kompleksy leśne. Są to w większości monokultury świerkowe, wprowadzone na siedliska boru górskiego, lasu mieszanego górskiego i lasu mieszanego. Występują tu takie zbiorowiska leśne jak: sudecka świerczyna górnoreglowa, dolnoreglowy bór jodłowo-świerkowy, nadrzeczna olszyna górska, grąd środkowoeuropejski, kwaśna buczyna górska, żyzna buczyna sudecka oraz zespoły jarzębiny górskiej. Oprócz świerka w piętrze pogórza występują: grab, jesion, dąb, jodła, a w drzewostanach regla dolnego - buk, jodła, jawor i jesion.Ze względu na urozmaicony charakter rzeźby oraz zróżnicowanie siedliskowe, na terenie Parku występuje duże bogactwo florystyczne. Wśród roślin występują 33 gatunki chronione, takie jak: storczyk szerokolistny, storczyk bzowy, wawrzynek wilczełyko, dziewięćsił bezłodygowy, lilia złotogłów, goryczka orzęsiona., wiciokrzew pomorski, kruszczyk błotny i inne. Na uwagę zasługuje również roślinność torfowiskowa występująca na Trzcińskich Mokradłach. W granicach Parku i otuliny stwierdzono występowanie 203 gatunków kręgowców, z czego 127 gatunków to ptaki.. Do chronionych przedstawicieli awifauny należą: łabędź niemy, zimorodek, sieweczka rzeczna, pliszka górska, derkacz, trzmielojad, dzięcioł zielonosiwy, jastrząb gołębiarz. Z innych zwierząt objętych ochroną żyję tutaj kilka gatunków biegaczy, paź królowej, paź żeglarz, rzekotka drzewna, salamandra, gronostaj, jeż, łasica. W lasach spotkać można typowe zwierzęta leśne: jelenie, sarny, dziki, zające, lisy i kuny.Na obszarze Parku występuje wiele zabytków kultury materialnej, związanych głównie ze świeckim budownictwem rezydencjonalnym, takich jak dwa średniowieczne zamki obronne, czy rezydencje renesansowe w Bukowcu, Ciechanowicach, Dąbrownicy, Janowicach Wielkich, Kowarach. Pod względem turystycznym jest to obszar niezwykle atrakcyjny. Gęsta sieć (152 km) znakowanych szlaków turystycznych prowadzi do wszystkich najciekawszych krajobrazowo i przyrodniczo miejsc. Najważniejsze węzły turystyczne znajdują się w Janowicach Wielkich, w Górach Sokolich obok schroniska Szwajcarka w Czarnowie i pod Skalnikiem.
Karkonoski Park Narodowy
Parki narodowe
Karkonoski Park Narodowy obejmuje najwyższy w Sudetach masyw górski, wypiętrzony przed około 250 mln lat w czasie hercyńskich ruchów górotwórczych. Główne jego pasmo zbudowane jest z granitów. Strzeliste i ostre formy skalne zostały poddane procesom denudacyjnym, w wyniku których mniej odporne skały uległy zwietrzeniu i zrównaniu. Nad nimi górują Śnieżka (1601 m n.p.m.) i Wielki Szyszak (1509 m n.p.m.). Charakterystyczne dla Karkonoszy są skałki granitowe, którym ze względu na kształt i legendy nadano osobliwe nazwy, np.: Końskie Łby, Owcze Skały, Pielgrzymy. W wyniku działalności lodowca powstały kotły lodowcowe, wały morenowe i jeziora, np.: Wielki i Mały Staw. Uzupełnieniem wysokogórskiego krajobrazu Karkonoszy są ławice rumoszu skalnego i gołoborzy widoczne nad górną granicą lasu na stokach Śnieżki i Wielkiego oraz Małego Szyszaka.W Karkonoszach, dzięki specyficznym warunkom klimatycznym i licznie występującym wysiękom źródliskowym powstało szereg torfowisk. Rozległe torfowiska występują na wierzchowinie i na Równi pod Śnieżką.Roślinność Karkonoszy była przedmiotem zainteresowań - głównie lekarzy i farmaceutów - już w XVI wieku. Układ roślinności ma wyraźny charakter piętrowy. Piętro pogórza sięga do 500 m n.p.m., a regiel dolny do wysokości 1000 m n.p.m. W reglu dolnym dominują buczyny: kwaśna buczyna górska i żyzna buczyna sudecka. Tworzą je drzewostany bukowe z domieszką jodły i jaworu. W reglu górnym, sięgającym do wysokości 1250 m n.p.m., porastają ubogie przyrodniczo świerczyny. Powyżej rozpościera się najbogatsze florystycznie piętro subalpejskie z dominującymi zaroślami kosodrzewiny. Nad nim, do wysokości 1450 m n.p.m. rozciąga się piętro alpejskie, obejmujące głównie szczyty Śnieżki i Wielkiego Szyszaka. Charakterystyczną cechą Karkonoszy jest roślinność źródliskowa i torfowiskowa. W piętrze regla górnego i subalpejskim występują torfowiska wiszące rozwijające się na zboczach oraz torfowiska wysokie powstałe na płaskich wierzchowinach w okolicach Śnieżki i Szrenicy.Flora Karkonoszy liczy około 650 gatunków roślin naczyniowych, 450 gatunków mszaków i 400 gatunków porostów. Pełnej ochronie podlega 40 gatunków, wśród nich relikty i endemity jak np. skalnica bazaltowa, dzwonek karkonoski.Świat zwierząt uległ w Karkonoszach wyraźnym przeobrażeniom, ale nadal jest ciekawy i stosunkowo bogaty. Wprawdzie wyginęły występujące tu kiedyś niedźwiedzie, rysie, żbiki, można jednak spotkać jelenia, dzika, sarnę czy zaaklimatyzowanego kozła górskiego - muflona. Ciekawymi przedstawicielami awifauny są: płochacz halny, drozd obrożny, włochatka, sóweczka, cietrzew, głuszec.Park wraz z czeskim Karkonoskim Parkiem Narodowym, od 1992 r. tworzy Międzynarodowy Rezerwat Biosfery Karkonosze.
Kruczy Kamień
Rezerwaty przyrody
wzniesienie przedstawiające formę intruzji porfiru w skały osadowe; las o charakterze górskim; liczne rośliny zielne ciepłolubne
Góra Miłek
Rezerwaty przyrody
charakterystyczny dla Sudetów fragment regla dolnego na podłożu wapiennym wraz z naturalnymi zespołami roślinnymi i bogatą fauną bezkręgowców
Buczyna storczykowa na Białych Skałach
Rezerwaty przyrody
Żyzna buczyna sudecka i ciepłolubna buczyna storczykowa z cennymi gatunkami flory i fauny
Buki Sudeckie
Rezerwaty przyrody
zbiorowiska leśne reprezentujące bogaty florystycznie las bukowy
Głazy Krasnoludków
Rezerwaty przyrody
interesujące formy wietrzenia piaskowca wieku kredowego
Krokusy w Górzyńcu
Rezerwaty przyrody
naturalne stanowisko szafrana spiskiego (Crocus scepusiensis)
