Gmina Dzierżoniów
Miejscowości w gminie
Rejony chronione
Bukowa Kalenica
Rezerwaty przyrody
las bukowy; w runie wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum) i lilia złotogłów (Lilium martagon)
Góra Radunia
Rezerwaty przyrody
fragment Góry Raduni zbudowanej ze skał pochodzenia wulkanicznego - serpentynitów; stanowisko zanokcicy ciemnej (Asplenium adiantum-nigrum) i innych paproci
Łąka Sulistrowicka
Rezerwaty przyrody
roślinność łąkowa z rzadkimi gatunkami jak goździk pyszny (Dianthus superbus)
Góra Sobótka
Rezerwaty przyrody
Sczyt Ślęży (718 m npm) zbudowany ze skał wulkanicznych. Cenny fragment lasu liściastego.
Ślężański Park Krajobrazowy
Parki krajobrazowe
Park położony jest na Przedgórzu Sudeckim i obejmuje masyw Ślęży, przylegające Wzgórza Oleszyńskie i Wzgórza Kiełczyńskie. Góra Ślęża od lat interesowała naukowców, przyciągała turystów swym pięknem i legendami. Od najdawniejszych czasów była czczona i uznawana za miejsce kultu, a najstarsze ślady bytności człowieka na górze Ślęży pochodzą z okresu neolitu. Z licznych wykopalisk i zabytków istniejących w masywie Ślęży, do najbardziej intrygujących należą tajemnicze rzeźby ustawione przy uczęszczanych szlakach historycznych, najprawdopodobniej związane z dawnymi, pogańskimi miejscami kultu różnych plemion i ludów. O bogatej przeszłości historycznej terenu świadczą 24 stanowiska archeologiczne.Masyw Ślęży jest grupą dwóch pasm wzgórz wyniesionych ponad otaczający teren na wysokość około 500 m. Najwyższym wzniesieniem pierwszego z nich jest Góra Ślęża (719 m n.p.m.) która jednocześnie jest najwyższym wzniesieniem Przedgórza Sudeckiego. Najbardziej wyniesionym wzgórzem drugiego pasma, otaczającego Ślężę od południa, jest Góra Radunia (573 m n.p.m.). Masyw Ślęży zbudowany jest ze skał pochodzenia wulkanicznego o dużej odporności na erozję: serpentynitów, granitów, amfibolitów , gabro i łupków metamorficznych.Obszar parku leży w dorzeczu rzeki Ślęży i Czarnej Wody. Na wypływającym spod przełęczy Tąpadło Potoku Sulistrowickim, zbudowano zbiorniki przeciwpowodziowe częściowo udostępnione dla rekreacji.Oprócz wartości archeologicznych, historycznych i geologicznych Ślężański Park Krajobrazowy przedstawia również dużą wartość przyrodniczą. Ponad połowę jego powierzchni zajmują lasy, porastające prawie wszystkie wzniesienia. W przeważającej części są to świerczyny i bory sosnowe. Sztucznie wprowadzone drzewostany świerkowe występują głównie na Ślęży i na Raduni, natomiast bory sosnowe porastają niższe partie wzgórz. W składzie gatunkowym borów oprócz sosny występują dęby bezszypułkowe i brzozy. Oprócz świerczyn i borów sosnowych na terenie parku występują również bardzo bogate gatunkowo, żyzne buczyny (z perłówką jednokwiatową i marzanką wonną) oraz świetliste dąbrowy (pod szczytem Raduni). Wśród roślin należy wymienić chronione: lilię złotogłów, wawrzynka wilczełyko, kruszczyka szerokolistnego. Na wychodniach skał serpentynitowych na Górze Raduni i w Górach Oleszyńskich rosną unikalne paprocie: zanokcica serpentynitowa, zanokcica śląska i zanokcica klinowata. Na głazach rozwija się cenna flora mchów wysokogórskich, a na słonecznych polanach Góry Raduni - bogata florystycznie murawa kserotermiczna. W rezerwacie Łąka Sulistrowicka chroniona jest roślinność łąkowa, wśród której występuje złocistożółty pełnik europejski, goryczka wczesna, tojad smukły, goździk pyszny i liczne turzyce.Bogata jest fauna parku, zwłaszcza świat bezkręgowców: pająków chrząszczy i motyli. Spośród 58 gatunków ptaków, do najciekawszych należą kania ruda, krogulec, kobuz sieweczka rzeczna, orzechówka, puchacz, kruk, pliszka górska. Z około 40 gatunków ssaków, 17 objętych jest ochroną, m. in. ryjówka górska, rzęsorek mniejszy, orzesznica, popielica, koszatka, kret, kuna, gronostaj oraz nietoperze. W potokach płynących u podnóży masywu Ślęży spotyka się ryby chronione: pstrąga potokowego i strzelbę potokową, a w miejscach wilgotnych, w pobliżu zbiorników wodnych - salamandrę plamistą, traszkę alpejską i rzekotkę.Przez teren parku poprowadzono pięć szlaków turystycznych. Schroniska PTTK znajdują się na Ślęży i Wieżycy. W okresie zimowym działają dwa wyciągi narciarskie.
Skalna
Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe
Grupa malowniczych gabrowych skał, dobrze odsłoniętych i usytuowanych w lesie porastającym zachodnie zbocze Ślęży. Las ma charakter kwaśnej buczyny ze stanowiskami naskalnych mchów i porostów.
Góra Choina
Rezerwaty przyrody
las mieszany porastający wzgórze z ruinami zamku piastowskiego
Park Krajobrazowy Gór Sowich
Parki krajobrazowe
Park obejmuje centralną, najwyższą część Sudetów Środkowych, z masywem Wielkiej Sowy, Kalenicy Słonecznej i Czarnych Kątów. Główny grzbiet górski Parku ma długość 25 km i biegnie z północnego zachodu na południowy wschód, pomiędzy Górami Wałbrzyskimi a Bardzkimi. Jest zbudowany z najstarszych w Sudetach gnejsów prekambryjskich. Masyw Wielkiej Sowy jest najatrakcyjniejszą częścią całego pasma. Ten typ krajobrazu górskiego, charakteryzujący się dużą koncentracją na stosunkowo małej powierzchni różnych, kontrastowych form, nie występuje w takiej skali nigdzie w kraju. Decyduje to o dużej atrakcyjności turystycznej Parku, przez który wiedzie wiele szlaków, mających zakończenie na szczytach Wielkiej Sowy i Kalenicy. Z tych punktów widokowych można podziwiać jedne z najpiękniejszych panoram górskich Sudetów.Przeważającą część obszaru Parku porastają dolnoreglowe lasy pochodzenia antropogenicznego, świerkowe, bukowe lub mieszane, ze znaczną domieszką innych gatunków: modrzewi, jaworów, brzóz, sosen, lip, kasztanowców i klonów. Najwyższe partie Gór Sowich, tzn. Masyw Wielkiej Sowy i Kalenicy Słonecznej porasta bór świerkowy regla górnego z domieszką buka. Niestety, duże partie lasów górnoreglowych zostały zniszczone w wyniku klęski ekologicznej spowodowanej przez emisje gazów przemysłowych. Osłabione drzewostany zostały zaatakowane przez szkodniki, co doprowadziło do znacznych wylesień na grzbiecie i zboczach Gór Sowich. Pod samym wierzchołkiem Wielkiej Sowy rośnie sztucznie wprowadzona kosodrzewina. Na stromych stokach występuje gdzieniegdzie kwaśna buczyna, a także małe skupienia żyznej buczyny sudeckiej. Dużą atrakcją przyrodniczą Parku jest skarłowaciały las bukowy, objęty ochroną w rezerwacie Bukowa KalenicaŚwiat roślinny i zwierzęcy Parku nie odbiega składem od obszarów sąsiednich. Szczególnie cenna jest flora zbiorowisk łąkowych porastających podszczytowe partie gór, z roślinami rzadkimi i chronionymi np. dziewięćsiłem bezłodygowym i śnieżycą wiosenną. Bogaty jest również świat zwierzęcy, co wiąże się ze słabym zasiedleniem tego obszaru. Z rzadkich ssaków żyją tu muflony, borsuki, kuny leśne, z ciekawych gatunków ptaków należy wymienić sowę włochatkę, bociana czarnego i głuszca a z płazów salamandrę plamistą i traszkę górską.
Obszar Chronionego Krajobrazu Góry Bardzkie i Sowie
Obszary chronionego krajobrazu
Obszar Chronionego Krajobrazu Góry Bardzkie i Sowie obejmuje głównie grzbiety tych gór pomiędzy przełęczą Kłodzką na wschodzie a doliną Bystrzycy Świdnickiej na zachodzie.Góry Sowie są zrębem tektonicznym zbudowanym z prekambryjskich gnejsów. Na szczytach i stokach wystepują ostańcowe skałki.Orograficznie Góry Bardzkie są przedłużeniem Gór Sowich. Zbudowane są ze sfałdowanych w orogenezie hercyńskiej skał paleozoicznych: zlepieńców, piaskowców i łupków oraz skał wulkanicznych. Oba pasma gór porasta las piętra regla dolnego. Na Bukowej Kalenicy w Górach Sowich utworzono rezerwat chroniący fragment pierwotnej puszczy sudeckiej. W Gorach Bardzkich istnieją rezerwaty Cisowa Góra i Cisy obejmujące fragmenty lasu mieszanego z dużymi skupiskami cisa.
Skałki Stoleckie
Rezerwaty przyrody
stanowisko ciepło i sucholubnych owadów
