Gmina Żarów
Miejscowości w gminie
Rejony chronione
Obszar Chronionego Krajobrazu Chełmca
Obszary chronionego krajobrazu
Fragment dawnego obszaru chronionego krajobrazu Kopuły Chełmca, Trójgarbu i Krzyżowej Góry k/Strzegomia obejmujący obszary leśne tych wzniesień. Leżą one w obrębie Wzgórz Strzegomskich,które są granitową intruzją w obrebie zmetamorfizowanych łupków paleozoicznych.Specyficzne piętno nadają krajobrazowi kamieniołomy granitu i bazaltów okolicy Strzegomia.
Książański Park Krajobrazowy
Parki krajobrazowe
Książański Park Krajobrazowy jest jednym z najmniejszych z dotychczas utworzonych Parków. Obejmuje zwarte kompleksy leśne brzeżnej strefy Pogórza Wałbrzyskiego, między dolinami rzeki Strzegomki na zachodzie i Witoszowskiego Potoku na wschodzie, w strefie przełomów rzecznych Czyżynki, Szczawnika, Pełcznicy i Lubiechowskiej Wody.Obszar Parku charakteryzuje się mocno zróżnicowaną rzeźbą. Występujące tu spłaszczenia wierzchowinowe zostały rozcięte przez liczne rzeki i potoki o górskim charakterze, które wytworzyły niezwykle malownicze, wąskie i głębokie wąwozy i jary. Wysokości ich ścian dochodzą miejscami do 80 m. Ponad spłaszczenia wznoszą się kopulaste pagóry o wysokościach względnych 20-30 m.Szata roślinna Parku jest bogata i urozmaicona. Głównym jej elementem są lasy mieszane, w których dominuje buk, dąb grab i klon z domieszką świerka, sosny, lipy i brzozy. Wyższe partie porasta modrzew europejski, buk pospolity, świerk. Wyróżnić można trzy podstawowe zespoły roślinne: kwaśną buczynę górską, grąd i olszynę podgórską Z roślin objętych ochroną na obszarze Parku spotykamy m.in.: cisa pospolitego, wawrzynka wilczełyko, lilię złotogłów, bluszcz pospolity, kaliną koralową, dziewięćsiła bezłodygowego, różanecznika żółtego.Pomimo bezpośredniego sąsiedztwa z terenami silnie zurbanizowanymi, fauna Parku jest bogata. Dotyczy to głównie bezkręgowców - mięczaków, pajęczaków i owadów. Występują wśród nich endemity dla Sudetów - gatunki na granicy swoich zasięgów oraz gatunki bardzo rzadkie. Ssaki reprezentowane są m in. przez takie gatunki jak muflony, wiewiórki i 8 gatunków nietoperzy. Z ptaków żyją tu myszołowy, jastrzębie, sowy, dzięcioły, pliszki górskie, krogulce, kosy, drozdy, zięby. Z płazów i gazów występują: salamandra plamista, rzekotka drzewna, jaszczurka zwinka, gniewosz plamisty, padalec i zaskroniec.Głównym obiektem zabytkowym Parku jest Zamek Książ. Ten największy zamek na Dolnym Śląsku położony jest na cyplu skalnym i otoczony zakolem Pełcznicy. Założył go książę Bolko I ze świdnickiej linii Piastów w latach 1288-92. Zamek przechodził burzliwe koleje losu, zmieniał właścicieli, był rozbudowywany i przebudowywany w XVI i XVIII wieku. W ogromnej, bo liczącej 146000 m2 kubaturze pomieszczono m.in. muzeum zamkowe i liczne wystawy. Zamek otacza piękny Park w stylu angielskim, w którym założony został ogród dendrologiczny. Park odwiedzany jest licznie przez mieszkańców Wałbrzycha i kuracjuszy ze Szczawna Zdroju.Zamek w Książu odwiedza ok. 200 000 osób rocznie. W jego obrębie znajduje się hotel i zaplecze gastronomiczne. Atrakcję stanowi również stadnina ogierów.Wśród wielu innych, ciekawymi zabytkami są XIII-wieczny Zamek Cisy nad doliną Czyżówki oraz pochodzący z XIV wieku kościół w Strudze.
Góra Zamkowa
Rezerwaty przyrody
zespoły grądów cenne gatunki roślin chronionych zabytki kultury materialnej
Park Krajobrazowy Dolina Bystrzycy
Parki krajobrazowe
Park położony jest na Równinie Wrocławskiej i obejmuje swymi granicami fragment doliny rzeki Bystrzycy, od Jeziora Mietkowskiego na południu, do zachodnich okolic Wrocławia na północy. Rzeka Bystrzyca w południowej części Parku przepływa przez Wzgórza Strzegomskie, dalej na północ płynie po terenie płaskim, mało urozmaiconym pod względem rzeźby. Dolina Bystrzycy objęta granicami parku charakteryzuje się bogatą siecią dopływów, których koryta przebiegają równolegle w stosunku do koryta Bystrzycy, co stwarza specyficzne warunki krajobrazowe i hydrograficzno - siedliskowe w obrębie doliny W dolinie rzeki występują niewielkie powierzchnie porośnięte lasami łęgowymi, dominują łąki podmokłe i tereny bagienne. Znajdujący się w południowej części parku zbiornik zaporowy na Bystrzycy, zwany Jeziorem Mietkowskim, oprócz znaczenia przeciwpowodziowego i gospodarczo - przemysłowego odgrywa również dużą rolę rekreacyjną i krajobrazową. Dolina rzeki Bystrzycy, z jej podmokłymi łąkami i łęgami jest doskonałym miejscem bytowania dla wielu gatunków ptaków oraz płazów. W wodach rzeki żyją ryby, choć ze względu na dość poważne zanieczyszczenia, brak jest gatunków rzadkich i szlachetnych.
Góra Sobótka
Rezerwaty przyrody
Sczyt Ślęży (718 m npm) zbudowany ze skał wulkanicznych. Cenny fragment lasu liściastego.
Jeziorko Daisy
Rezerwaty przyrody
Skamieniałości fauny górnego dewonu odsłoniętych w nieczynnym kamieniołomie wapienia
Ślężański Park Krajobrazowy
Parki krajobrazowe
Park położony jest na Przedgórzu Sudeckim i obejmuje masyw Ślęży, przylegające Wzgórza Oleszyńskie i Wzgórza Kiełczyńskie. Góra Ślęża od lat interesowała naukowców, przyciągała turystów swym pięknem i legendami. Od najdawniejszych czasów była czczona i uznawana za miejsce kultu, a najstarsze ślady bytności człowieka na górze Ślęży pochodzą z okresu neolitu. Z licznych wykopalisk i zabytków istniejących w masywie Ślęży, do najbardziej intrygujących należą tajemnicze rzeźby ustawione przy uczęszczanych szlakach historycznych, najprawdopodobniej związane z dawnymi, pogańskimi miejscami kultu różnych plemion i ludów. O bogatej przeszłości historycznej terenu świadczą 24 stanowiska archeologiczne.Masyw Ślęży jest grupą dwóch pasm wzgórz wyniesionych ponad otaczający teren na wysokość około 500 m. Najwyższym wzniesieniem pierwszego z nich jest Góra Ślęża (719 m n.p.m.) która jednocześnie jest najwyższym wzniesieniem Przedgórza Sudeckiego. Najbardziej wyniesionym wzgórzem drugiego pasma, otaczającego Ślężę od południa, jest Góra Radunia (573 m n.p.m.). Masyw Ślęży zbudowany jest ze skał pochodzenia wulkanicznego o dużej odporności na erozję: serpentynitów, granitów, amfibolitów , gabro i łupków metamorficznych.Obszar parku leży w dorzeczu rzeki Ślęży i Czarnej Wody. Na wypływającym spod przełęczy Tąpadło Potoku Sulistrowickim, zbudowano zbiorniki przeciwpowodziowe częściowo udostępnione dla rekreacji.Oprócz wartości archeologicznych, historycznych i geologicznych Ślężański Park Krajobrazowy przedstawia również dużą wartość przyrodniczą. Ponad połowę jego powierzchni zajmują lasy, porastające prawie wszystkie wzniesienia. W przeważającej części są to świerczyny i bory sosnowe. Sztucznie wprowadzone drzewostany świerkowe występują głównie na Ślęży i na Raduni, natomiast bory sosnowe porastają niższe partie wzgórz. W składzie gatunkowym borów oprócz sosny występują dęby bezszypułkowe i brzozy. Oprócz świerczyn i borów sosnowych na terenie parku występują również bardzo bogate gatunkowo, żyzne buczyny (z perłówką jednokwiatową i marzanką wonną) oraz świetliste dąbrowy (pod szczytem Raduni). Wśród roślin należy wymienić chronione: lilię złotogłów, wawrzynka wilczełyko, kruszczyka szerokolistnego. Na wychodniach skał serpentynitowych na Górze Raduni i w Górach Oleszyńskich rosną unikalne paprocie: zanokcica serpentynitowa, zanokcica śląska i zanokcica klinowata. Na głazach rozwija się cenna flora mchów wysokogórskich, a na słonecznych polanach Góry Raduni - bogata florystycznie murawa kserotermiczna. W rezerwacie Łąka Sulistrowicka chroniona jest roślinność łąkowa, wśród której występuje złocistożółty pełnik europejski, goryczka wczesna, tojad smukły, goździk pyszny i liczne turzyce.Bogata jest fauna parku, zwłaszcza świat bezkręgowców: pająków chrząszczy i motyli. Spośród 58 gatunków ptaków, do najciekawszych należą kania ruda, krogulec, kobuz sieweczka rzeczna, orzechówka, puchacz, kruk, pliszka górska. Z około 40 gatunków ssaków, 17 objętych jest ochroną, m. in. ryjówka górska, rzęsorek mniejszy, orzesznica, popielica, koszatka, kret, kuna, gronostaj oraz nietoperze. W potokach płynących u podnóży masywu Ślęży spotyka się ryby chronione: pstrąga potokowego i strzelbę potokową, a w miejscach wilgotnych, w pobliżu zbiorników wodnych - salamandrę plamistą, traszkę alpejską i rzekotkę.Przez teren parku poprowadzono pięć szlaków turystycznych. Schroniska PTTK znajdują się na Ślęży i Wieżycy. W okresie zimowym działają dwa wyciągi narciarskie.
Skalna
Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe
Grupa malowniczych gabrowych skał, dobrze odsłoniętych i usytuowanych w lesie porastającym zachodnie zbocze Ślęży. Las ma charakter kwaśnej buczyny ze stanowiskami naskalnych mchów i porostów.
Przełomy pod Książem
Rezerwaty przyrody
Przełom Pełcznicy pod Książem o wysokich walorach krajobrazowych wraz różnorodnością fauny i flory.
Góra Radunia
Rezerwaty przyrody
fragment Góry Raduni zbudowanej ze skał pochodzenia wulkanicznego - serpentynitów; stanowisko zanokcicy ciemnej (Asplenium adiantum-nigrum) i innych paproci
