Gmina Żarki
Miejscowości w gminie
Rejony chronione
Ostrężnik
Rezerwaty przyrody
las sosnowo-bukowo-grabowy; w runie śnieżyczka przebiśnieg (Galanthus nivalis), ruiny zamczyska, ciekawe formy skalne
Park Krajobrazowy Orlich Gniazd
Parki krajobrazowe
Park należy do Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych (ZJPK).Park ten jest największym spośród siedmiu wchodzących w skład ZJPK. Obejmuje najbardziej skalistą i najwyżej położoną część Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Krajobraz Parku jest unikatowy w skali kraju. W północnej części jurajskie skały wapienne wznoszą się na wysokość kilkudziesięciu metrów nad powierzchnią Wyżyny, w południowej części tworzą urwiste ściany, doliny i wąwozy, a pojedyncze skałki przybierają kształty pałek, maczug, igielnic czy organów. Charakterystyczną cechą krasowego krajobrazu Parku są liczne jaskinie (ok. 350) z naciekami oraz źródła krasowe zwane wywierzyskami.Najciekawsze zbiorowiska roślinne tego terenu to murawy naskalne, murawy piaskowe, zarośla kserotermiczne oraz buczyna sudecka i bory sosnowe na piaskach. Największą osobliwością florystyczną jest endemit - przytulia krakowska.Park ma również wysokie walory kulturowe, znajdują się tutaj m.in. liczne ruiny średniowiecznych zamków i strażnic zbudowanych na urwistych jurajskich skałach. Istnieje zamysł, by na tych terenach powołać park narodowy.Zespół Jurajskich Parków Krajobrazowych składa się z siedmiu parków położonych na terenie Wyżyny Krakowsko - Częstochowskiej zwanej także Jurą i obejmujących ochroną unikatowy, a jednocześnie największy w Polsce obszar zbudowany ze skał węglanowych oraz największy teren występowania zjawisk krasowych. Cechą charakterystyczną obszaru Jury są występujące tu liczne wychodnie górnojurajskich wapieni, w obrębie których tworzą się różnorodne, kształtowane procesami krasowymi formy skalne oraz jaskinie, których na obszarze ZJPK jest około 1000. Dominujące w krajobrazie Jury skałki wapienne dochodzą do 20 m wysokości i tworzą malownicze skupiska o niezwykłych kształtach. Jaskinie są w większości niewielkich rozmiarów i również tworzą skupiska o długości od kilkunastu do kilkudziesięciu metrów. Najwiekszą jaskinią jest jaskinia Wierna o długości 1100 m, a najgłębszą jaskinia Studnisko, licząca 68 m głębokości. Bogactwo rzeźby Wyżyny Krakowsko - Częstochowskiej ma bezpośredni wpływ na mozaikowatość i bogactwo siedlisk. Roślinność ZJPK jest mocno zróżnicowana, z wieloma gatunkami górskimi, kserotermicznymi oraz wapieniolubnymi. Fauna tego obszaru również jest bogata. Z licznych gatunków żyjących tu zwierząt warto wymienić przede wszystkim nietoperze ( 12 gatunków ), które znalazły dogodne warunki życia w licznych jaskiniach parków. Ważne i cenne są również walory kulturowe ZJPK, do których należy zaliczyć znaleziska jaskiniowe z okresu środkowego paleolitu, kiedy to zostały one zasiedlone przez człowieka, ruiny budowli obronnych pochodzących z okresu średniowiecza ( tzw. Orle Gniazda) oraz wiele innych zabytków architektury ( zamki, dwory, zespoły pałacowo- parkowe, budowle sakralne).
Parkowe
Rezerwaty przyrody
dolina rz. Wiercicy porosła lasem bukowym i mieszanym; liczne skałki wapienne o osobliwych kształtach
Bukowa Kępa
Rezerwaty przyrody
zbiorowiska lasów bukowych na podłożu wapiennym i lessowym
Sokole Góry
Rezerwaty przyrody
las bukowy i mieszany; wychodnie skał wapiennych ukształtowane erozją
Kaliszak
Rezerwaty przyrody
bór jodłowo-sosnowy z domieszką świerka (Picea abies) dębu (Quercus sp.) i buka (Fagus silvatica)
Góra Zborów
Rezerwaty przyrody
skały wapienne tworzące malowniczą grupę ostańców na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
Obszar Chronionego Krajobrazu Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych
Obszary chronionego krajobrazu
OChK Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych jest położony w południowej części woj. częstochowskiego i stanowi otulinę dla Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych, tzn. dla Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd i Parku Krajobrazowego Stawki.Obszar ten obejmuje tereny Wyżyny Częstochowskiej, której krajobraz charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem oraz interesującymi walorami przyrodniczymi, kulturowymi i turystycznymi. Na szczególną uwagę zasługują wapienne ostańce i inne formy rzeźby terenu (np. tzw. jurajska kuesta). Są to również jedne z najsłynniejszych w Polsce obszarów krasowych, z rozwiniętymi jaskiniami i formami powierzchniowymi. Najcenniejsze zespoły roślinne są związane z występowaniem buczyn i roślinności kserotermicznej. Obszar jest dosyć gęsto zamieszkały i dlatego nosi wyraźne piętno kulturowe. Krajobraz ma charakter rolniczy: mozaika pól, łąk, pastwisk i lasów jest uzupełniona zabudową wiejską - zwartą i rozproszoną.
Zielona Góra
Rezerwaty przyrody
las dębowo-grabowy z bukiem (Fagus silvatica); wychodnie skał wapiennych ukształtowane erozją
Park Krajobrazowy Stawki
Parki krajobrazowe
PARK KRAJOBRAZOWY STAWKI 22 utworzono uchwałą WRN w Częstochowie nr XVI/70/82 z dn. 22.09.1982 r. [Dz. Urz. WRN w Częstochowie nr 2, poz.17].Powierzchnia parku: 1745 haJest to najmniejszy z parków Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych (ZJPK). Jako jedyny położony jest poza Wyżyną Krakowską - w Niecce Włoszczowskiej stanowiącej część Niecki Nidziańskiej. Jego krajobraz jest odmienny od jurajskiego, a głównym walorem są cenne zespoły leśne o charakterze zbliżonym do naturalnego. Najcenniejsze lasy objęte są ochroną rezerwatową. Teren parku jest dość płaski, wilgotny, a miejscami podmokły ze względu na liczne obszary źródliskowe. Zachodnia część parku porośnięta jest widnym lasem mieszanym z dębem szypułkowym, klonem, lipą, brzozą, grabem, topolą i sosną w drzewostanie. W lasach wschodniej, wilgotnej części obszaru znaczny udział ma jodła oraz olsza czarna i jesion. W runie występuje wiele rzadkich na niżu gatunków górskich jak skrzyp olbrzymi, bluszcz, niektóre storczyki. Z 55 gatunków występujących tu ptaków warto wymienić bociana czarnego, wilgę, gila, orlika krzykliwego.
